n° 7: januari - februari 2005

• Inhoud:
  
  
1. Voorwoord
   
   
2. Winnaars wedstrijd voor leerkrachten zijn bekend

Op woensdagnamiddag 19 januari werden de drie winnaars van onze wedstrijd voor leerkrachten bekend gemaakt. Maarten Dumoulin, Mathias Chlarie en Hilde Baekelandt zijn de gelukkigen.


3. Webpagina voor leerkrachten

Op de gripsite pronkt vanaf 19 januari een webpagina voor leerkrachten. Deze webpagina bevat heel wat informatie en hapklaar materiaal om in de klas te werken rond het thema diversiteit en inclusie van mensen met een handicap.


4. Humorcampagne gaat voort

Op maandag 14 februari, tijdens de Week van de Diversiteit, lanceert GRIP het tweede deel van haar humorcampagne. Een gloednieuwe TV-spot en een cartoonwedstrijd luiden deze nieuwe fase in.


5. In de glazen bol gekeken: de toekomst voor PAB & PGB
   Wat brengt 2005 voor het PAB en het PGB? Komen er meer budgetten of minder? Wil men de regels strenger of juist soepeler? Wordt het persoonsgebonden budget voor de hele sector ingevoerd? Lees hier wat GRIP weet.
   
   
6. PGB-thriller in Nederland
   In Nederland ging de berichtgeving over PGB (en de genegenheid van de staatssecretaris voor dit systeem) van koud naar warm. Er moesten dan ook eerst heel wat vooroordelen worden overwonnen en vlotklinkende oneliners worden ontkracht. Lees en beleef een déjà vu.
   
   
7. Maak aub geen draak van het PAB
   De wijze waarop over PAB wordt geschreven en gepraat is erg belangrijk. Dat merkt men in Nederland (zie vorig artikel) maar ook in Vlaanderen. Er is nood aan een open en eerlijk debat, op basis van vergelijkbare gegevens …
   
   
8. Vraag om meer tolkuren valt niet in dovemansoren
   In december trok Fevlado aan de alarmbel. Het aantal doventolkuren voor 2004 was op. Mensen die nog een tolk wilden boeken voor de maand december zaten met de handen in het haar. GRIP vroeg om een oplossing.
   
   
9. Grootste petitie ooit in Vlaanderen wil erkenning Vlaamse Gebarentaal
   Meer dan 71.000 mensen ondertekenden de petitie voor de erkenning van de Vlaamse Gebarentaal (VGT) die georganiseerd werd door het Doof Actie Front. Op 26 januari 2005 overhandigde Maartje De Meulder de handtekeningen aan het Vlaams Parlement.
   
   
10. Nieuwe werkgroep Inclusie-Effecten-Rapportering
    GRIP werkt actief mee aan een project rond effectenrapportering. Wij willen andere gebruikersorganisaties hierbij betrekken en startten een nieuwe werkgroep op rond dit thema. Alle geïnteresseerde organisaties zijn hartelijk welkom om aan de werkgroep deel te nemen.
    
    
11. Afscheidsinterview met San Eyckmans, opdrachthouder Emancipatiezaken
    San Eyckmans was de laatste vijf jaar, als opdrachthouder Emancipatiezaken, een vrouw met een missie. Namelijk het realiseren van meer diversiteit en gelijke kansen in het personeelsbestand van de Vlaamse overheidsadministratie. Eind maart 2005 loopt haar opdracht af. GRIP blikt graag samen met haar terug.
    
    
12. Het getuigennetwerk van GRIP en de eerste ontmoetingsdag
    In het voorjaar van 2005 bouwt GRIP, in samenwerking met andere gehandicaptenorganisaties, een “getuigennetwerk” uit over heel Vlaanderen. Het getuigennetwerk bestaat uit mensen met een handicap en hun directe vertegenwoordigers die in scholen getuigen over het leven met een handicap.
    
    
13. Workshop Beeldvorming REVA

Tijdens de REVA-beurs zal GRIP op vrijdag 13 mei een workshop organiseren over de rol van overheid, media en belangenorganisaties in de beeldvorming van mensen met een handicap


14. Herinnering evaluatie nieuwsbrief
    In onze vorige nieuwsbrief vroegen we de lezers om een korte vragenlijst in te vullen over de nieuwsbrief. De respons hierop was echter beperkt. Om te weten wat er beter kan, willen we je nogmaals uitnodigen om je antwoorden terug te sturen naar GRIP.
    
    
15. Weetjes en initiatieven
    Hieronder vind je een overzicht van interessante weetjes en initiatieven van gebruikersorganisaties, overheden en andere instanties.
    
    
16. Column: Mijn nominaties voor 2004
    Anti-Kafka blikt in deze column terug op het jaar 2004 en nomineert het meest en minst inclusieve project in Vlaanderen.



17. Sluit aan bij GRIP
    
    
18. Lees hier de vorige nieuwsbrieven

Inleiding

2. Winnaars wedstrijd voor leerkrachten zijn bekend

GRIP organiseerde in het najaar van 2004 een wedstrijd voor leerkrachten uit het basis- en secundair onderwijs. Leerkrachten konden deelnemen aan de wedstrijd door een educatief lespakket te ontwikkelen over de inclusie van mensen met een handicap in de samenleving. De wedstrijd leverde een stevige brok aan educatief materiaal op.

In totaal namen 22 leerkrachten over heel Vlaanderen deel aan de wedstrijd. 9 van de 22 ingezonden lespakketten werden door de jury geselecteerd en kregen een plaats op onze webpagina voor leerkrachten.

Op woensdag 19 januari werden de winnaars van de wedstrijd bekend gemaakt tijdens de prijsuitreiking. Er waren drie winnaars die een geldprijs in de wacht sleepten. Daarnaast kreeg elke leerkracht een attentie voor zijn/haar deelname. Liesbet Stevens, raadgever van Vlaams minister voor Gelijke Kansen Van Brempt, overhandigde de prijzen en de winnende leerkrachten lichtten de inhoud van hun pakket toe.

De eerste prijs van 2500 euro ging naar Maarten Dumoulin, leraar van het tweede leerjaar van de Vrije Basisschool in Esen (Diksmuide).

Op de tweede plaats eindigden twee educatieve lespakketten met een ex aequo. Dus besloot de jury om de tweede en de derde prijs, die oorspronkelijk 1500 en 1000 euro bedroegen, bij elkaar te nemen en te delen door twee. Er zijn dus twee leerkrachten die een prijs in de wacht slepen van 1250 euro. Dit zijn Hilde Baekelandt, lerares in het Instituut Voor Individueel Onderricht van Oostakker en Mathias Chlarie, leraar van het zesde leerjaar in de Gemeentelijke Vrije Basisschool De Zonnetuin in St.-Kruis.

Waarom vond de jury deze pakketten zo sterk?

Maarten Dumoulin diende een pakket in met als titel: “Mensen met een handicap, daar kan je veel van leren” . Dit pakket werd bekroond als winnaar omdat de inclusiegedachte erachter de spijker op de kop slaat. Het pakket gaat op een heel integere manier om met mensen met een verstandelijke handicap waarmee de klas van Maarten samenwerkt. De mensen met een handicap worden in dit project volledig in hun waarde gelaten en op geen enkel moment wordt de focus op hun handicap gelegd. De leerlingen van het tweede leerjaar leerden van deze mensen broodjes bakken, papier scheppen, tuinieren, …

Hilde Baekelandt diende een pakket in met als titel: “Ik en jij, samen wij” . Dit pakket werd bekroond omwille van de sterke opbouw. Het pakket werkt op lange termijn aan een attitudeverandering bij de leerlingen. De samenwerking tussen een klas van het gewoon en het buitengewoon onderwijs loopt overigens op een heel evenwaardige manier, waarbij de leerlingen van beide klassen elkaar leren kennen, waarderen en op termijn ook leren van elkaar.

Mathias Chlarie diende een pakket in over diversiteit met als titel: “Op je lijf geschreven?” . Dit pakket werd bekroond omwille van de leuke invalshoek op inclusie en de brede waaier aan werkvormen, die elk op zich zeer origineel zijn. De werkvormen stimuleren de creativiteit en interactie bij de leerlingen. Het pakket legt geen focus op handicap, maar wel op het feit dat iedereen verschillend is en iedereen kwaliteiten heeft. Het stimuleert leerlingen om verder te kijken dan uiterlijke kenmerken van een persoon.

Wij vroegen aan de drie trotse winnaars om voor onze nieuwsbrief een klein stukje te schrijven. Hieronder kan je lezen wat zij van de wedstrijd vonden en hoe zij die hebben ingevuld.

Maarten Dumoulin en Hulpjuf Hilde Depreitere

Hilde Baekelandt

Mathias Chlarie


Terug naar boven

6. PGB-thriller in Nederland


Nederland was in het verleden steeds een voorbeeld en ‘proeftuin' voor Vlaanderen wat betreft het werken met een Persoonsgebonden Budget (PGB). Waar in Vlaanderen na jaren experimenteren 700 gebruikers met een PAB persoonlijk assistenten tewerkstellen, beschikken bijna 70.000 Nederlanders over een PGB. Onze noorderburen deden over de werking van een dergelijk systeem dan ook al heel wat ervaring op. We hopen dat de Vlaamse overheid hiervan wil en zal leren zonder eerst in dezelfde kuilen te moeten vallen.

In Nederland werd een systeem van vouchers (in plaats dat een budget op de rekening van de gebruiker wordt gestort krijg, je een soort ‘cheque' waarmee je zorg kan inkopen) getest en onwerkbaar bevonden. Men werkt er met periodieke voorschotten. De overheid aanziet, weliswaar onder druk van de gebruikerszijde, ‘het ervaren van kwaliteit' als iets zeer individueels en controleert dus vooral of de budgethouder zijn administratieve verplichtingen nakomt. Stevige (= voldoende gesubsidieerde) budgethoudersverenigingen ondersteunen de gebruikers. Men kan na het in rekening brengen van een beperkte ‘gebruikelijke mantelzorg' (een basispakket aan uren assistentie waarvoor een gebruiker wordt verwacht beroep te doen op haar/zijn sociale netwerk en waarvoor men een PGB dus niet kan gebruiken) mantelzorgers tewerk stellen, enz enz. In onze nieuwsbrieven van maart 2004 en mei 2004 vergeleken we reeds met Nederland, op onze infobank zijn vergelijkende studies over beide systemen terug te vinden.

Heel opvallend, en onrustwekkend, was de wijze waarop ook de Nederlandse staatssecretaris Ross, toen de besparingen van de regering Balkenende pas goed op kruissnelheid kwamen, de afgelopen maanden het PGB-systeem wilde evalueren op haar kwaliteit en doeltreffendheid. Men bekeek de mogelijkheden om het te beperken want in een PGB-systeem dat duurder zou zijn dan zorg via voorzieningen kon immers worden bespaard… We lichtten dit reeds toe in onze GRIP-nieuwsbrief van september 2004 en gaven het antwoord van de gebruikerszijde weer.

In Vlaanderen zijn we intussen gewoon aan (veronder)stellingen als ‘PAB en PGB zijn enkel voor een bepaalde elite', ‘een systeem van directe financiering is oncontroleerbaar', ‘gebruikers kunnen misbruik maken van deze middelen', ‘directe financiering is duurder dan residentiële zorg', ‘er moeten kwaliteitscriteria worden toepast om dezelfde kwaliteit van ondersteuning te kunnen garanderen zoals in voorzieningen'. Op het bewijs van de bovenstaande retoriek is het nog steeds wachten. Het onderzoek van het UFSIA heeft wel al duidelijk aangetoond dat de ervaren levenskwaliteit en sociale inclusie van PAB-gebruikers stijgt. Veel meer dan budgettaire beweegredenen is dit voor GRIP het belangrijkste argument… wat kan immers anders het ultieme doel zijn van ons Welzijnsbeleid?

Fascinerend was dan ook de evolutie in de recente Nederlandse berichtgeving over het PGB-systeem, en onderzoek dat een aantal van net deze vooroordelen wilde toetsen … Of gewoon het verhaal van een argwanend Nederlands staatssecretaris die warmt voor de charmes en overtuigingskracht van het PGB en uiteindelijk stelt ‘ Het persoonsgebonden budget is een werkbaar instrument om de positie van de patiënt te versterken, zijn keuzevrijheid te vergroten en de doelmatigheid van de zorg te versterken'!

Als stimulans voor de discussie in Vlaanderen lichten we uit de Nederlandse documenten (waarvan u de links vindt in het kadertje op het einde van dit artikel) herkenbare punten uit:

• Stelling: ‘Een PGB systeem is niet doelmatig'

• Stelling ‘Een PGB-systeem is duurder dan zorg in natura (zorg in voorzieningen)'

• Stelling: ‘Het PGB staat maatschappelijk onder druk'

• Stelling: ‘De administratieve last en papierwinkel bij het werken met een PGB is groot'

• Stelling: ‘Er is meer (kans tot) misbruik van middelen bij PGB'

• Stelling: ‘De kwaliteit van de met een PGB gerealiseerde zorg moet worden gecontroleerd'

7. Maak aub geen draak van het PAB!

De voorbije maanden haalde de evaluatie door professor Breda (UFSIA) van drie jaar gebruik van het Persoonlijk Assistentiebudget (PAB) regelmatig de pers. De Standaard haalde bijvoorbeeld op dinsdag 19 oktober onder de hoofding ‘PAB toch wel erg duur' een aantal bevindingen aan uit de samenvattende paper ‘Empowerment met kopzorgen'. [Bekijk PDF] [Bekijk tekst]. Ook in het tijdschrift ‘Weliswaar', nr. 59, verscheen in oktober een artikel ‘Welzijn heeft zijn prijs'.

De studie is een aanrader. Ze is zeer interessant en bevestigt een aantal verwachtingen die binnen de sector leefden. Enkele voorbeelden: gebruikers van het PAB blijken over het algemeen tevreden te zijn en te beschikken over meer vrijheid, de coördinatie van een dergelijke ondersteuningsvorm leidt tot heel wat kopzorgen, niet in het minst door de te overwinnen administratieve rompslomp, het PAB heeft niet geleid tot de verhoopte uitstroom uit welzijnsinstellingen en boorde zelfs een nieuwe ‘vraag' aan, het statuut en verloning van de tewerkgestelde persoonlijke assistenten kan beter, enz. 

Het is jammer dat de studie zich niet beperkt tot het trekken van objectieve conclusies uit onderzoeksgegevens. De teneur van een aantal vaststellingen is ronduit negatief: ‘op langere termijn is het niet verdedigbaar dat er een soort elite zou bestaan in vergelijking met een meerderheid die zich tot naturazorg moet beperken', ‘De huidige PAB-formule dreigt immers tot een oncontroleerbaar en onrechtvaardig systeem uit te groeien', ‘personen met een handicap krijgen een fikse geldsom aangeboden om zelf hun zorg te realiseren',…

Deze teneur wordt dan vervolgens opgenomen in de media (merk bijvoorbeeld de titels op van de eerder vermelde artikels). Ook om een andere reden is een correcte objectieve weergave belangrijk. Het is onder andere op deze studie dat Vlaams Minister van welzijn Vervotte zich gaat baseren voor de geplande evaluatie van het PAB-systeem en de inschatting van de doelmatigheid van een PGB-systeem. De budgethoudersverenigingen Budgethoudersvereniging Inclusie Vlaanderen vzw, Budgethoudersvereniging Onafhankelijk Leven vzw (BOL), Budgethoudersvereniging Vlaanderen vzw (VLABU) en Zorg-Inzicht vzw verzonden dan ook een Open Brief naar de minister, en schreven op hun beurt een reactie op het artikel over de studie van professor Breda in de Weliswaar-editie van januari 2005.

De voor- en tegens van het PAB worden al voldoende aangegeven in die UFSIA-studie, op de sites en publicaties van budgethoudersverenigingen, getuigenissen van PAB-budgethouders en in andere artikels van GRIP. We belichten verder wel een aantal van deze (vast)stellingen vanuit een andere invalshoek.

Het is overigens opvallend hoe gelijkend deze stellingen (maar ook de antwoorden erop) zijn met deze in het discours dat ook in Nederland wordt gevoerd. Ook daar wordt aangedrongen op een correcte beeldvorming. Lees hiervoor het andere artikel 'PGB-thriller in Nederland'.

‘Doordat het PAB nieuwe vragen genereerde tast het de (financiële) beheersbaarheid van het Vlaamse welzijnssyteem aan'.  

Eind oktober 2004 maakten 687 personen met een handicap gebruik van een PAB. Slechts 6 % van hen verruilde een plaats in een instelling voor een Persoonlijk Assistentiebudget. Ongeveer 3000 aanvragers staan op een aparte wachtlijst. Het verantwoordelijke Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap (Vlaams Fonds) merkte reeds begin 2003 op dat het hier vooral gaat over mensen die nog niet eerder bij hen aanklopten. Meer mensen die beroep doen op het budget voor gehandicaptenzorg betekent natuurlijk dat dit onder druk komt te staan. Maar ligt dit (uitsluitend) aan het PAB ?

In onze samenleving werd (gelukkig) gekozen voor solidariteit met mensen met een handicap, voor het voorzien in zorg en ondersteuning, voor gelijke rechten. Is ons systeem afdoende en blijft het dat ?

In het kader van de Gezondheidsenquête van 2001 verklaarde 5 % van de mensen tussen 15 en 64 jaar officieel als' invalide' of ‘persoon met een handicap' erkend te zijn. Dit komt neer op een potentieel van 210.000 Vlamingen die een beroep zouden kunnen doen op het Vlaams Fonds. In juni 2003 konden 29.462 personen met een handicap terecht bij verschillende Vlaams Fonds- voorzieningen (internaten, pleegzorg, dagcentra, diensten voor zelfstandig wonen, enz.). We kunnen dus stellen dat ons gehandicaptenbeleid tegen de achtergrond van een langere levensduur en toenemende vergrijzing voor een enorme uitdaging staat. Het Vlaams Fonds stelde in 2003 dat om de toen bestaande wachtlijsten weg te werken, én de verwachte extra aanvragen op te vangen, tegen 2007 het aantal plaatsen in instellingen jaarlijks met 5,5 % moet stijgen.  

De 1,3 % (!) van het totale Vlaamse budget, dat is voorzien voor hulpmiddelen, tussenkomsten en voorzieningen voor personen met een handicap , die in 2003 ging naar het PAB is niet onbelangrijk maar laat ons de budgettaire impact in het juiste perspectief bekijken.   ‘Een systeem van PAB is voor de overheid minder doelmatig dan beroep te doen op een stelsel van voorzieningen' .

Meer PAB's zorgen logischerwijze voor een stijging van het algemeen welzijnsbudget. Net zoals bijkomende aanvragen voor residentiële zorg dat doen. Maar wanneer we er van uitgaan dat de vraag om ondersteuning in de komende jaren zal stijgen, wat is dan het goedkoopste voor die overheid: een plaats in een instelling of een PAB ?

Regelmatig hoor je stellig verklaren dat een PAB ‘voor de gemeenschap' duurder is. Naast hun PAB-budget doen budgethouders immers ook nog een beroep op bijkomende systemen als thuisverzorging en zelfstandige verpleging. Tot vandaag werd deze stelling niet gestaafd door cijfergegevens. GRIP vindt dat mensen met een handicap vrij moeten kunnen kiezen voor een instelling of PAB. Maar de organisatie is vragende partij voor een objectieve vergelijking van de totale kostenplaatjes van verschillende zorgvormen en gaat graag de discussie aan met professor Breda. Naast een verbeterde levenskwaliteit voor de gebruikers brengt PAB immers ook terugverdieneffecten met zich mee. Aan de andere kant wordt in instellingen eveneens gebruik gemaakt van extra diensten, en stelsels van PWA, sociale maribel,… terwijl naast schaalvoordelen ook een overheadkost wordt geboekt.

Knelpunt zit hem in wat ‘ doelmatig ' is. Levenskwaliteit is immers een puur individuele ervaring. Het maximum PAB-budget van 36.636 euro per jaar is initieel berekend op de kost van een dienst zelfstandig wonen. In deze prijs zit verzorging en verblijf… maar geen verplaatsingen. PAB-budgethouders kunnen echter – wanneer hun budget dat toelaat – wel op verplaatsing gaan, deelnemen aan activiteiten buitenshuis, assistentie gebruiken op het werk en in de school. De studie stelt dat tegenover dit totale budget (in vergelijking met dezelfde kost in een instelling ?) ‘slechts een minimaal aanbod van formele zorg' staat. Maar wanneer de kost van de ondersteuning van een individu reeds op die van een instelling werd gebaseerd en dus voor de samenleving gelijk blijft… is het ons inziens toch aan te moedigen dat personen met een handicap actief deelnemen aan het leven rondom. Of kiezen we om economische redenen voor het beperken van de vrijheid van mensen tot de zorgvoorziening ?

Om echt te kunnen vergelijken is er bovendien nood aan een beeld van de doelmatigheid van (de kost van een plaats in) een zorgvoorziening. Ook hierover bestaan geen cijfers… stof voor een onderzoek? Dat is men in Nederland alvast van plan. Laat ons dan niet vergeten het individueel ervaren effect op de levenskwaliteit in de berekeningen mee te nemen.

‘Een fikse geldsom'.   Het door de studie als een fikse geldsom bestempeld budget is volgens gebruikersorganisaties ontoereikend. Om rond te kunnen komen met haar/zijn budget, en omdat een bedienden- of arbeidscontract weinig flexibiliteit toelaat, is een budgethouder veelal verplicht een beroep te doen op PWA, studenten- en dienstbodencontracten. Er is amper ruimte voor een goede vergoeding van overuren en nachtwerk, de uitbetaling van een eindejaarspremie of het voorzien in opleiding. Deze knelpunten worden terecht aangehaald door de persoonlijke assistenten… maar ook door hun werkgevers.

Het zou ook fout zijn te concluderen dat een bepaalde elite er warmpjes bijzit of geniet van royale ondersteuning. Het PAB zelf is inkomensonafhankelijk. Vele gezinnen moeten in Vlaanderen diep in eigen geldbuidel tasten op een beroep te kunnen doen op (bijkomende) zorg zoals ook wordt aangegeven door het onderzoeksteam. Zo werd eind oktober in De Standaard nog terecht de aandacht gevestigd op de precaire inkomenssituatie van mensen met een (lichte verstandelijke) handicap. Een thema waar bijvoorbeeld de gehandicaptenorganisatie KVG sinds jaar en dag op hamert, en in 2004 een studiedag over organiseerde.

‘Administratieve rompslomp en PAB is voorbehouden voor een mondige elite' .

Correct, wat die rompslomp betreft. Voor heel wat mensen is een PAB zonder ondersteuning te zwaar. Budgethouders en hun assistenten moeten zoals in het buitenland een beroep kunnen doen op intermediairen of coöperatieven, trajectbegeleiding, loonadministratie kunnen uitbesteden, enz. Ook de aanwezigheid van een sociaal netwerk is een belangrijk element. In Vlaanderen moeten de ondersteunende budgethoudersverenigingen echter werken met een schamel budget en werd in de huidige besparingsronde stevig gesnoeid in het pas vooropgezette systeem van zorgtrajectbeleiding.

Als werkgever ben je natuurlijk onderworpen aan de bepalingen van de arbeidswetgeving, met o.a. de verplichtingen van personeelsadministratie, enz. Dat valt niet te vereenvoudigen.

GRIP pleit echter voor een zo soepel en licht mogelijke procedure voor de aanvraag, gebruik en verantwoording van de PAB-middelen naar het Vlaams Fonds toe. Een voorbeeld hiervoor kan bijvoorbeeld, alweer, het Nederlandse systeem zijn.

Sleutelsteen daarvan is echter vertrouwen… vertrouwen van een overheid dat gebruikers er niet op uit zijn overheidsmiddelen te misbruiken… en dus van aan de aanvang geen topzwaar bureaucratisch systeem oplegt dat zowel de overheid zelf, als de gebruiker, met heel veel nodeloze rompslomp opzadelt. En dus wachtlijsten… Dit wordt geïllustreerd door de uitspraak van de voorzitter van het Vlaams Fonds, dhr. Abrahams, op 24 november 2004 in Knack: ‘Tegelijkertijd is het verstandig om niet te snel te gaan met een aantal vernieuwingen. Als we van het PAB, het PGB en een zorgregie per regio performante systemen willen maken, dan moeten we de tijd nemen om enkele mankementen in een vraaggestuurde aanpak weg te werken. Ook de administratie van het Vlaams Fonds moet trouwens kunnen volgen. Honderden nieuwe plaatsen per jaar doen de werklast flink stijgen .'…

Samengevat… er is heel wat stof voor een nadere discussie, op basis van objectieve gegevens. Laat ons verder in de communicatie rond directe financiering geen appels met citroenen vergelijken. GRIP dringt er ook op aan dat zowel bij de evaluatie van het PAB als de verdere studie rond PGB alle gebruikersorganisaties, en andere actoren, die dit wensen worden betrokken zodat dit gesprek ook kan worden aangegaan.

Terug naar boven

8. Vraag om meer tolkuren valt niet in dovemansoren

Als doof of slechthorend persoon kun je aanspraak maken op een vastgelegd aantal doventolkuren per jaar. Je kunt bij het CAB (Communicatie Assistentie Bureau) terecht om een tolk te boeken. Het totale aantal doventolkuren dat het CAB kan organiseren ligt vast. In 2004 was dit 7 500 uren. Eind november bleek dit aantal al bereikt te zijn. Dus er konden geen tolken meer uitgestuurd worden.

Wie vanaf november een aanvraag indiende voor een tolk kreeg de boodschap dat dit niet meer kon terugbetaald worden. Dit zorgde voor paniek bij mensen die absoluut een tolk nodig hadden. Hoe zou je zelf zijn als je plots te horen krijgt twee maanden niet te kunnen communiceren zoals je dat zelf wilt?

Fevlado , de federatie van dovenorganisaties, trok aan de alarmbel. Zij gingen op gesprek bij Minister van Welzijn Inge Vervotte. GRIP nam hun vragen mee naar de Raad van Bestuur van het Vlaams Fonds op 21 december en diende daar een nota met vragen en voorstellen in.

De centrale vraag: Het optrekken van het totale aantal doventolkuren per jaar: een stijging van 7 500 naar 8 000 uren per jaar.

Het antwoord was positief. Binnen de begroting 2005 zal men op zoek gaan naar middelen om deze verhoging waar te maken. Goed nieuws dus. Het antwoord van de Minister van Welzijn Inge Vervotte op een vraag van Vlaams Parlementslid Veerle Heeren maakte dit nieuws publiek. Maar nog niet officieel want het ontwerp van besluit dat de minister schreef moet nog goedgekeurd worden door de Vlaamse Regering. Eerst moeten de inspectie van financiën en de minister van begroting nog hun zegen geven.

Terug naar boven

10. Nieuwe werkgroep Inclusie-Effecten-Rapportering

Zoals je in de nieuwsbrief van december 2004 al kon lezen, heeft GRIP belangrijke stappen gezet om mee de kar te trekken van de ontwikkeling van een Inclusie-Effect-Rapport én van de invoering van dit beleidsinstrument in het beleidsproces. We vertelden je toen al iets over het nut van Inclusie-Effecten-Rapportering (IER), over waar de idee vandaan komt en hoe GRIP tegen dit Inclusie-Effect-Rapport aankijkt.

Binnen het samenwerkingsverband met de TAU-groep en wetenschappers van twee Vlaamse universiteiten, neemt GRIP specifieke taken op. Zo bewaakt GRIP de effecten ten aanzien van de doelgroep en betrekt zij de stem van de gebruikersorganisaties bij het project. Daarnaast is GRIP ook een van de organisaties die instaat voor de toetsing van het instrument. Vanuit deze dubbele opdracht startte GRIP deze maand een nieuwe werkgroep op rond IER. Binnen deze werkgroep kunnen de gebruikers en gebruikersorganisaties hun visie, behoeften en opinies tot uiting brengen en een plaats krijgen in het project.

Met de werkgroep IER hopen wij een draagvlak te vinden om een ruime basis te hebben voor de toetsing van het instrument. De wetenschappers nemen het grootste deel van de ontwikkeling van het instrument voor hun rekening. GRIP zal echter met de hulp van de gebruikersorganisaties het instrument toetsen en zo feedback kunnen geven. Er zijn twee toetsingen gepland.

De “horizontale toetsing” analyseert het inclusie-effect van beleidsinitiatieven op verscheidene levensdomeinen van een persoon met een verstandelijke handicap. Er wordt getoetst wat het effect is van recente beleidsmaatregelen op domeinen zoals huisvesting, tewerkstelling, vrije tijd, culturele beleving, mobiliteit, enz … Bij de “verticale toetsing” gaat het om het inclusie-effect van beleidsinitiatieven op verscheidene soorten handicaps binnen één domein van de samenleving, zoals cultuur en culturele participatie, te analyseren.

Deelnemen aan de werkgroep IER Lijkt dit project je belangrijk en wil je er actief aan meewerken? Aarzel dan zeker niet om contact met ons op te nemen! Wij doen een oproep aan alle geïnteresseerde gebruikersorganisaties om zich aan te sluiten bij de werkgroep. Zoals gezegd streeft GRIP naar een breed gedragen toetsing. Het is voor ons zeer belangrijk om bij deze toetsing te kunnen putten uit de deskundigheid van de verschillende gebruikersorganisaties, zodat bijvoorbeeld handicapspecifieke aandachtspunten niet over het hoofd worden gezien. Wij hopen met andere woorden op een actieve participatie waardoor de rijkdom aan kennis die bestaat binnen de verschillende gebruikersorganisaties een bijdrage kan vormen aan het instrument. Deze werkgroep zal, gezien de drukke agenda's van de meeste mensen onder ons, in principe slechts een beperkt aantal bijeenkomsten tellen. Maar ook als je niet aan de werkgroep wilt of kunt deelnemen, ben je van harte welkom om toch mee te werken aan de toetsing van het instrument. Neem snel contact op met GRIP, dan bekijken we samen op welke manier dit kan. In ieder geval houden wij je via de nieuwsbrief op de hoogte van de vorderingen die op het vlak van IER zullen worden gemaakt.

Voor meer informatie rond de specifieke aanpak van GRIP betreffende dit project kan je in ieder geval terecht bij de dossiers van onze website.

12. Het getuigennetwerk van GRIP en de eerste ontmoetingsdag

GRIP vindt het rechtstreeks contact, de ontmoeting tussen mensen met en mensen zonder handicap heel belangrijk. Deze ontmoeting stimuleren, is dan ook één van onze prioriteiten op het vlak van sensibilisatie. We gaan er immers vanuit dat zulke contacten veel meer impact hebben dan een onrechtstreekse vorm van sensibilisatie via de media.

Omwille van die drijfveer besloot GRIP een “getuigennetwerk” [Bekijk PDF] [Bekijk tekst] op te zetten over heel Vlaanderen. Dit netwerk bestaat uit mensen met een handicap en hun directe vertegenwoordigers die getuigen over hun persoonlijke ervaringen in het leven met een handicap.

Omdat we niet van de ene dag op de andere overal in heel Vlaanderen kunnen aanwezig zijn, besloten we om ons de twee eerste jaren te focussen op het onderwijs . GRIP ziet de school immers als ideale voedingsbodem voor een respectvolle samenleving waar diversiteit gezien wordt als een rijkdom. Op langere termijn zullen we ons ook tot andere entiteiten van de samenleving richten.

GRIP sprak andere organisaties aan om in dit project mee te stappen. Dit betekent dat wanneer we een vraag van een school naar een getuige krijgen, dat we die scholen dan ook naar andere organisaties kunnen doorverwijzen. Gebruikersorganisaties die hier nog graag aan willen meewerken , kunnen altijd contact opnemen met GRIP.

GRIP heeft momenteel een 40-tal getuigen die naar scholen trekken. Het is natuurlijk de bedoeling dat dit aantal nog stijgt en dat we tot een mooie spreiding komen over heel Vlaanderen. Alle GRIP-getuigen worden jaarlijks uitgenodigd op een ontmoetingsdag voor getuigen. De bedoeling van die dag is vooral het uitwisselen van ervaringen, het beantwoorden van vragen, het meegeven van tips en mogelijk ook een stukje vorming als daar nood aan blijkt te zijn.

Elk jaar mogen de getuigen andere potentiële getuigen uitnodigen en meebrengen. Op die manier hopen we een stevig netwerk uit te bouwen.

Op 11 december 2004 had onze eerste ontmoetingsdag plaats. Herman Hillen was erbij, hij blikt terug op die dag met een kort verslag.

Naast de uitbouw van een netwerk, is de promotie van het netwerk in scholen ook belangrijk. We willen leerkrachten stimuleren om in hun klas aan de slag te gaan rond het thema “inclusie van mensen met een handicap in de samenleving”. Het werken met een getuige, kan daar één aspect in zijn.

Daarom plannen we dit jaar ook promotie- en sensibiliseringscampagnes in het onderwijs, waarbij we leerkrachten warm maken om die uitdaging aan te gaan. Onze nieuwe webpagina voor leerkrachten moet hen daarbij helpen.

Terug naar boven

15. Weetjes en initiatieven

Infodagen PAB voor starters

BOL vzw organiseert in januari en februari 2005 een aantal infodagen voor PAB-gebruikers. Lees er meer over in de uitnodiging. De website van BOL kreeg ondertussen ook een nieuw kleedje. Ga zeker eens een kijkje nemen. 

Infoavonden inclusief onderwijs

Ouders voor Inclusie trekt voor de tweede keer Vlaanderen rond met een reeks infoavonden over inclusief onderwijs.  Net als vorig jaar doen ze dit in samenwerking met Gezin en Handicap.  Deze keer staat de ronde van Vlaanderen in het teken van de uitgave van het “starterspakket inclusief onderwijs”.

Studiedag: 'Studeren en werken met dyslexie: kansen op slagen!?'

De Stichting Leerproblemen Vlaanderen organiseert in samenwerking met DysKus op 12 maart 2005 een studiedag over studeren en werken met dyslexie. Voor meer informatie over de studiedag kan je terecht op de website van de Stichting Leerproblemen Vlaanderen.

Vormingsaanbod PLAN vzw voorjaar 2005

In het voorjaar van 2005 organiseert PLAN vzw een aantal themadagen, cursussen en trainingen. Bekijk hier het vormingsaanbod. In onze nieuwsbrief van maart-april 2004 verscheen reeds een artikel over wat we precies onder PLAN kunnen verstaan.

10 jaar Persephone

Dit jaar bestaat Persephone vzw 10 jaar. Dat wordt gevierd op 21 mei met allerlei activiteiten. Het thema van die dag is: "Ik ben blij dat ik leef". Onder deze titel geeft Persephone ook een boek uit met verhalen van vrouwen met een handicap. We houden je op de hoogte van de verdere details.

Bevraging bij jongeren met CVS

De CVS-Contactgroep verspreidt een bevraging in verband met CVS bij jongeren en de problemen die ze ondervinden om te kunnen en vooral te mogen studeren met hun handicap. Indien je zelf betrokken partij bent, of indien je iemand kent die met deze problematiek geconfronteerd wordt, willen we je aanmoedigen om de vragenlijst in te vullen. Je kan hem terugsturen per mail of per post naar:

CVS Contactgroep
Postbus 10002
9200 GREMBERGEN
cvscontactgroepcm@yahoo.com

Gids “Verder studeren … met een functiebeperking” 

Op woensdag 22 december 2004 stelde minister van Onderwijs, Frank Vandenbroucke de gids “Verder studeren … met een functiebeperking” voor. Deze gids helpt studenten met motorische of zintuiglijke functiebeperkingen, chronische ziekte, psychische klachten en dyslexie bij de keuze van een instelling voor hoger onderwijs. De gids is een realisatie van het pas opgerichte Vlaams Expertisecentrum voor Handicap en Hoger Onderwijs (VEHHO).

Terug naar boven

16. Column: Mijn nominaties voor 2004

Op de website van het Vlaams Fonds vindt men een mooie tekst over ‘Inclusief gehandicaptenbeleid' . Op basis van deze tekst zou ik willen voorstellen dat een jury jaarlijks een prijs zou uitreiken voor het meest en het minst inclusieve project in Vlaanderen.

De winnaar van het meest inclusieve project van het afgelopen jaar waren voor mij de organisatoren Ron Reuman en Nadia Hoeterickx, de bezielers achter de rockgroep ‘The fundamentals' .

De absolute winnaar van het minst inclusieve project waren in 2004 en dit voor het tweede jaar op rij, het Vlaams Fonds zelf.

De tekst op de Vlaams Fonds website zegt:

‘…De mate van (on)aangepastheid van de omgeving maakt dus eigenlijk of u meer of minder hinder ondervindt van de beperkingen die uw handicap met zich meebrengt...'

Wel de organisatoren achter ‘the Fundamentals' hebben een professionele muzikale omgeving gecreëerd voor vier zangers met een verstandelijke handicap. Waardoor ze avond na avond een meer dan behoorlijk artistieke prestatie neergezet hebben, heel dikwijls voor bomvolle zalen. Duizenden fans op de ‘Nekka-Nacht waren het er over eens dat the Fundamentals ‘de artiesten' waren onder de artiesten. Zodus krijgen ‘the Fundamentals' de gouden beker van mij.

Verder staat in de tekst over een inclusief gehandicaptenbeleid:

‘…In essentie komt het er op neer dat bij het ontwerpen van zowel gebouwen en producten, als bij het uitbouwen van dienstverlening en het verstrekken van informatie, men moet streven naar een optimaal gebruiksgemak voor allen. Dus niet alleen voor de 'ideale gemiddelde mens…'

Uit gesprekken met de Vlaamse Ombudsdienst en tv-programmamakers over ‘Kafkaiaanse toestanden', blijkt dat het Vlaams Fonds een buitengewoon ontoegankelijke organisatie is voor de gewone man of vrouw met een handicap. Researchers die, naar aanleiding van de website www.kafka.be , op zoek waren naar zo'n administratieve anomalieën, stonden paf van wat ze bij het Vlaams Fonds vonden i.v.m de terugbetalingen van hulpmiddelen. Een straffer voorbeeld van Kafkaiaanse toestanden hadden de televisiemakers nog niet gezien.

Ik ben persoonlijk hard aangepakt door Kafka van het Vlaams Fonds. Op 5 januari 2002 startte ik als elektrische rolwagengebruiker met een aanvraag tot terugbetaling van deuropeners. Mijn drie elektrische deuropeners in mijn huis, moesten na respectievelijk 14 en 17 jaar dienst vervangen worden. Deze meerkost van mijn handicap is vroeger reeds betaald geworden door de voorloper van het Vlaams Fonds. Mijn dossier VF/21177 is daar goed gekend.

In december 2004, bijna twee jaar later, heb ik eindelijk de bevestiging gekregen dat één van de deuropeners betaald zal worden, maar pas op ik ga voor drie. Toen ik het overzicht maakte van de administratieve inspanningen die ik hier tot nog toe voor heb moeten leveren, stond ik zelf versteld.

De offerte voor de drie deuropeners met infrarood handenvrije bediening is 7100 euro BTW in, de minimale berekende administratieve kosten hiervoor tot nu, is 4307 euro.

Op dit moment hebben 38 verschillende mensen zich reeds met deze zaak bezig gehouden. Er zijn twee professoren, een psycholoog, een ergotherapeut, een revalidatie arts, een sociaal werker, een directie diensthoofd, twee advocaten, een juridische dienst, een verzekeringsmaatschappij, een griffier, een rechter, een heroverwegingscommissie, een arbeidsrechtbank, een bijzondere bijstandscommissie, een provinciaal evaluatiecommissie, een multidisciplinair team, ... die zich over mijn deuropeners hebben gebogen. Er zijn reeds 27 gewone en 12 aangetekende brieven verstuurd. Ik twijfel er niet meer aan, mijn deuropeners worden een staatszaak.

Mijn verhaal is er één dat opgaat voor honderden andere personen met een handicap. Om deze redenen gaat de loden beker voor 2004 naar het Vlaams Fonds. In het bijzonder naar de ambtenaar die me ernstig adviseerde: ‘Om mijn deuren te laten openstaan' als oplossing voor mijn twee resterende deuropeners en mijn toegankelijkheidsprobleem.

Oh ja, binnenkort dien ik dan ook mijn extra verwarmingskosten in als oplossing voor de meerkosten van mijn handicap.

Terug naar boven