n°9 : mei – juni 2005

• Inhoud:
  
  
1. Voorwoord: Disability Studies
   
   
2. Inclusie-effectenrapportering: een stand van zaken
   In de nieuwsbrief van eind vorig jaar kon je voor het eerst iets lezen over de activiteiten van GRIP rond effectenrapportering. Ondertussen is er al veel werk verzet en staan we een flink stuk verder. In deze nieuwsbrief een stand van zaken.



Winnaars Cartoonwedstrijd Haha…handicap bekend
In februari lanceerde GRIP, samen met de tweede golf van haar humorcampagne, een cartoonwedstrijd. Vier maanden later zijn we 436 cartoons over handicap rijker en zijn de winnaars bekend.


4. Het relaas van de Open-GRIP-dag

Op 4 juni vond voor de derde keer de Open-GRIP-dag plaats. Er werd op een leuke manier inhoudelijk gediscussieerd en het theaterstuk Niets was een afsluiter van formaat. Dominiek en Sabine schreven een verslag van deze dag.


5. The Final Countdown
   Op de Open GRIP dag verliep de inhoudelijke discussie deze keer op een leuk georganiseerde wijze. Tijdens het stellingenspel GRIPliek kreeg het publiek drie stellingen voorgeschoteld. Even later werd iedereen verplicht effectief een ja- of neekant te kiezen. De uitslag.
   
   
6. Op bezoek bij Per Saldo, in Nederland
   Op uitnodiging van budgethoudersvereniging BOL vzw trok GRIP er begin mei op uit. Eindbestemming van een lange autorit was het hoofdkantoor van Nederlands grootste budgethoudersvereniging Per Saldo. Een verslag.
   
   
7. Frank Vandenbroucke op werkbezoek bij inclusief onderwijs
   De werkgroep Inclusief Onderwijs van GRIP nodigde de minister van onderwijs Frank Vandenbroucke op 27 mei uit voor een werkbezoek. We bezochten samen de school van Jonas en Marjolein. Hieronder een verslag met daaraan gekoppeld de conclusies van GRIP.
   
   
8. Over onzichtbare mensen
   De Afdeling Planning en Statistiek van de Vlaamse Gemeenschap voerde, in samenwerking met het Vlaams Fonds (VFSIPH), een onderzoek naar de sociale positie van Vlamingen met een handicap. GRIP zette een aantal bevindingen op een rijtje en reageerde.
   
   
9. Verslag Beeldvormingsdebat 13 mei 2005
   Op 13 mei organiseerde GRIP tijdens de REVA-beurs een debat over de beeldvorming van mensen met een handicap in de media. Belangenorganisaties, communicatiebureaus, media, overheid en individuen namen deel. Een verslag.
   
   
10. Weetjes en initiatieven
    Hieronder vind je een overzicht van interessante weetjes en initiatieven van gebruikersorganisaties, overheden en andere instanties.
    
    
11. Column: Ontmoedigingspolitiek
    
    
12. Sluit aan bij GRIP
    
    
13. Lees hier de vorige nieuwsbrieven

Inleiding

1. Voorwoord: Disability Studies

De wijze waarop de samenleving omgaat met mensen met een handicap is sterk geëvolueerd. Door de eeuwen heen kan men grofweg 4 modellen onderscheiden, die bepalen hoe mensen met een handicap benaderd worden en welke kansen ze al of niet krijgen. Alhoewel het onderscheid tussen deze 4 modellen soms stereotiep wordt weergegeven, vullen deze modellen elkaar in werkelijkheid aan.

Modellen zijn instrumenten om vanuit een visie, een theoretisch inzicht tot analyse en actie over te gaan.

Het morele en medische model leggen de oorsprong van handicap bij de persoon zelf, terwijl het sociale en culturele model handicap verklaart vanuit politieke, ecologische en culturele dimensies.

Het morele model doet mensen vragen stellen in verband met hun bestaan. Bij het medische model worden de technische aspecten van het leven met een handicap en het defectdenken centraal gesteld. Dit houdt in dat de beperking van een persoon op zich als oorzaak beschouwd wordt van het niet functioneren van de persoon binnen de samenleving. Oplossingen aangereikt door het medische model zijn het aanbieden van allerlei (para)medische therapieën, het voorzien van preventieprogramma’s, …

Als reactie hierop ontstaat het sociale model. Dit model gaat er van uit dat een handicap ontstaat wanneer de omgeving op een onaangepaste wijze reageert op de persoon met een beperking. Allerlei ondersteuningswijzen, het toegankelijk maken van de omgeving, … worden als oplossingen beschouwd voor het elimineren van handicap. Het sociale model geeft aanleiding tot politieke en ecologische actie.

Het culturele model benadrukt de ‘maakbaarheid’ en de mogelijkheden van handicap. De oplossingen situeren zich enerzijds op het produceren en uitwisselen van informatie en emotie en anderzijds het ontwikkelen van een handicapidentiteit en sociale bewegingen, waarbij handicapervaringen (ervaringsdeskundigheid) centraal staan.

In het verlengde hiervan is ‘Disability Studies’ een relatief nieuw onderzoeksveld in de menswetenschappen, dat zijn oorsprong vond in de Angelsaksische onderzoekswereld (VS en GB) midden de jaren ‘90. Indien binnen een onderzoek handicap/disability als vertrekpunt genomen wordt, dan wordt de huidige denkwijze over lichaam, burgerschap, kapitaal, schoonheid,... ernstig in vraag gesteld. Dit leidt tot ‘disability criticism’ (handicap kritiek), waarbij de betekenisverlening door de persoon met een handicap centraal gesteld wordt.

Disability Studies geeft aanleiding tot vragen die in het gangbare wetenschappelijk onderzoek nooit gesteld worden. Voorbeelden hiervan zijn: 1) waarom weegt het concept van normaliteit zo zwaar en moet deze invloed niet verminderd worden, 2) wat is de betekenisverlening van een competent, verantwoordelijk en gezond lichaam,3) wat is de relatie van handicap tot rechten en plichten in functie van burgerschap, 4) hoe draagt een persoon met een handicap bij tot de ontwikkeling van ethiek, vrijheid en kapitalisme, 5) hoe kan onderzoek de universele Westerse normen en veronderstellingen die het concept van het ‘normale’ hanteert en het gezonde lichaam als basis neemt voor het universele vrije subject, in vraag stellen,...? (Patrick Devliegher, Echo’s 2000/4).

Spijtig genoeg worden vele onderzoeken nog niet vanuit dit oogpunt gevoerd. Het klinkt goed wanneer beleidsopties genomen worden die steunen op wetenschappelijk onderzoek. Wetenschappelijk onderzoek gebeurt onder het aureool van objectiviteit, maar niets is minder waar. Onderzoekers zijn immers mensen zoals iedereen, met eigen waarden en opinies, die ook beïnvloed worden door de maatschappij en haar normen en indirect of direct onder druk kunnen staan van hun opdrachtgevers. Daarenboven kunnen economische factoren (bvb. schaarste) en verdoken politieke agenda’s een niet te onderschatten rol spelen.

In deze wirwar van bedekte factoren, die een sterke invloed kunnen uitoefenen op het resultaat van het onderzoek, is er geen plaats voor ervaringsdeskundigheid. Dit is juist heel gevaarlijk, want onder het mom van objectiviteit worden beleidsbeslissingen genomen op basis van wetenschappelijk onderzoek dat totaal geen voeling heeft met de vragen en ervaringen van personen met een handicap.

Daarom doe ik een warme oproep naar al deze onderzoekers die in gespreide slagorde onderzoek verrichten vanuit de invalshoek van Disability Studies. Er is nood aan een bundeling van krachten, waardoor de wetenschappelijke stroming van Disability Studies serieus kan uitgebouwd worden en een valabel alternatief kan vormen op het huidige klassieke onderzoek met betrekking tot materies die met handicap te maken hebben.

Er is ook nood aan het betrekken van mensen met een handicap, die al of niet zelf onderzoeker zijn, bij dergelijk onderzoek. Er is meer dan nood aan literatuur van en door mensen met een handicap. Er is nood aan mensen met een handicap in verantwoordelijke functies binnen de administraties en de politiek.

In deze zin juich ik het van harte toe dat Dr. Lisa Waddington op 1 april 2005 aan de Universiteit van Maastricht als buitengewoon hoogleraar Mensenrechten en Handicap werd aangesteld met de ondersteuning van het European Disability Forum.

Viviane Sorée , voorzitster GRIP

Terug naar boven

2. Inclusie-effectenrapportering: een stand van zaken

Inclusie-effectenrapportering: je hoorde er al over in de nieuwsbrief van december 2004 of je las er misschien ook al iets meer over bij de dossiers op de website van GRIP. Zoals je hieruit kon opmaken werkt GRIP samen met welzijnskoepels, wetenschappers en andere organisaties rond dit thema. Het project bepleit de implementatie van een instrument voor inclusie-effectenrapportering (IER). GRIP en haar projectpartners vinden het gebruik van een IER een noodzakelijke voorwaarde voor de realisering van inclusie van mensen met een handicap in de samenleving.

Waarom is een Inclusie-Effecten-Rapport (IER) nodig?

Dat mensen met een handicap zich vandaag nog steeds in een achtergestelde positie bevinden, wordt nog maar eens bevestigd door de resultaten van een onderzoek naar de sociale positie van mensen met een handicap in Vlaanderen [bekijk tekst]. Soms kunnen beleidsmaatregelen deze achterstelling zelfs nog doen toenemen. Sommige regelgeving kan namelijk (onbedoelde) indirecte negatieve effecten hebben op de inclusie van mensen met een handicap. Vaak voorzien beleidsmakers dergelijke effecten niet, omdat hen de knowhow ontbreekt, omdat men gewoonweg niet van tevoren stilstaat bij de mogelijke impact op inclusie, omdat voldoende cijfermateriaal over de maatschappelijke participatie van mensen met een handicap ontbreekt,...

GRIP pleit voor een inclusief beleid wat o.a. ook het wegwerken van deze negatieve effecten van beleidsmaatregelen betekent. Een systeem van inclusie-effectenrapportering dat toelaat om deze effecten van te voren in te schatten, lijkt ons hierbij noodzakelijk.

Waar staan we?

Samen met onze projectpartners werkten we in de voorbije maanden aan een instrument voor inclusie-effectenrapportering en een voorstel voor een procedure. Hiervoor bestudeerden we onder andere de werkwijze en de knelpunten van bestaande effectenrapportages.

Ondertussen zijn we al zo ver dat er een instrument voorligt: een vragenlijst die gehanteerd zou worden door de ambtenaar die verantwoordelijk is voor de opmaak van het Inclusie-Effecten-Rapport. Een bijhorende handleiding helpt hem/haar bij het invullen van die vragenlijst. Gebruikersorganisaties of ervaringsdeskundigen geven de ambtenaar advies.

We legden dit instrument al een eerste keer voor aan een aantal ambtenaren en vertegenwoordigers van andere effectenrapportages. Het werd ook uitgebreid besproken in de werkgroep inclusie-effectenrapportering die begin dit jaar binnen GRIP werd opgericht.

Wat zijn onze voorstellen?

Het voorstel van procedure dat door GRIP met steun van haar projectpartners werd uitgetekend, wordt best verankerd door middel van een decreet. Zo’n verankering geeft volgens ons een eerste garantie dat het instrument ook daadwerkelijk wordt toegepast. Ook kan er democratische controle worden uitgeoefend. Zo bijvoorbeeld zou het parlement naast een voorontwerp van decreet ook automatisch het bijgevoegde IER te lezen krijgen. Bovendien zouden de IER’s openbare documenten zijn en publiek worden gemaakt.

Naast het lobbywerk voor een decreet verliezen we ook andere mogelijkheden niet uit het oog. De Reguleringsimpactanalyse (RIA) is een nieuw ambtelijk instrument dat verschillende toetsen op effecten van regelgeving bundelt. Zo maakt bijvoorbeeld ook het kindeffectenrapport (KER) deel uit van het RIA.

GRIP en haar projectpartners zullen eind juni bij Minister van Ambtenarenzaken Bourgeois een voorstel indienen tot integratie van het IER in het RIA. Wij hopen dat dit voorstel bij de evaluatie van het RIA in september gunstig zal worden onthaald. Voor GRIP is dit echter slechts een tussenstap die zeker niet haar eis voor een decretale verankering en een procedure vervangt.

Wil je meer informatie, of ben je lid van een gebruikersorganisatie die lid wil worden van de werkgroep effectenrapportering? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen!

3. Winnaars Cartoonwedstrijd Haha…handicap bekend

In het najaar van 2004 lanceerde GRIP haar humorcampagne: Haha…handicap. Met deze campagne werd het gevoel voor humor en zelfrelativering van mensen met een handicap in de verf gezet. Opmerkelijk is hoe mensen met een handicap hun eigen beperkingen of de reacties van de samenleving daarop relativeren en er zelfs om lachen. Humor werkt in deze campagne, maar ook in het leven van alledag, drempelverlagend.

Aan de humorcampagne werd in februari van dit jaar een cartoonwedstrijd gekoppeld die cartoonisten voor een uitdagende opdracht stelde: “teken een cartoon waarbij de klemtoon ligt op de grappige, misschien wel schrijnende situaties waarin mensen met een handicap verzeild geraken of de absurde reacties van de omgeving”. Hiermee wilde GRIP breken met cartoons die de spot drijven met het hebben van een handicap op zich en een verzameling van cartoons aanleggen die een nieuw licht werpen op handicap.

Op 4 mei kwam de jury samen om de winnaars van de cartoonwedstrijd te bepalen. Er moest een keuze gemaakt worden uit maar liefst 436 cartoons van 205 deelnemers. Geen makkelijke klus, maar het lukte.



 De jury: van links naar rechts bovenaan: André Nollet, gebarentolk Karen, Hugo Platteau , Lydie Dobbeleire, Dirk Dewitte , GAL - van links naar rechts onderaan: Inge Verhaegen, Elke Willaert , Geert Hoste, Armand Vanderschelden , Canary Pete




De eerste prijs ging naar Ludo Goderis, tekenaar van de cartoon “Applaus”.



Argumentatie van de jury:

De jury bekroonde deze cartoon omdat het de zelfrelativering van mensen met een handicap in de verf zet. Het is de persoon met een handicap zelf die om zijn eigen situatie lacht en er op een ludieke manier mee omgaat. De jury vond dit een originele, grafisch sterke cartoon.

De tweede prijs ging naar Stefaan Provijn, tekenaar van de cartoon “Wat hoor ik?”.



Argumentatie van de jury:

De jury bekroonde deze cartoon omwille van de leuke invalshoek op handicap. Het anders zijn in deze cartoon is geen tekort, maar wel een meerwaarde om fier op te zijn. De cartoon is luchtig, eenvoudig en grafisch knap gemaakt.

De derde prijs ging naar Filip Heyninck, tekenaar van de cartoon “Biecht”.



Argumentatie van de jury:

De jury bekroonde deze cartoon omwille van zijn originaliteit en knappe tekenstijl. De cartoon getuigt van een sterke inclusieve visie en pleit voor een toegankelijke samenleving.

De vierde prijs ging naar Lise Vanlerberghe, tekenaar van de cartoon “Om zich te kunnen afreageren, wordt er af en toe een dove uitgenodigd.”



Argumentatie van de jury:

Deze cartoon werd bekroond omwille van zijn atypische stijl. Qua vormgeving sprong deze cartoon er echt uit. De jury moest zich even beraden over de visie op handicap in deze cartoon en concludeerde dat het uiteindelijk de omgeving is die een handicap heeft en niet de dove persoon. Meer nog, de persoon met een handicap helpt de anderen uit de nood.

En de vijfde prijs ging tot slot naar Arno Van Mieghem, tekenaar van de cartoon “Poepzakje”.



Argumentatie van de jury:

Deze cartoon werd bekroond omwille van het sterke humorgehalte. De situatie waar de blinde man in terecht komt is schrijnend, maar tegelijk ook zo onrealistisch dat het grappig is. Ook grafisch vond de jury dit een sterke cartoon.

Op 18 juni werden dan uiteindelijk de vijf winnaars officieel bekend gemaakt tijdens de prijsuitreiking van het Internationaal Cartoonfestival van Knokke-Heist waar onze wedstrijd een onderdeel van uitmaakte. Voorafgaand aan de officiële prijsuitreiking werd onze Haha…handicaptentoonstelling geopend door onze voorzitster Viviane en jurylid GAL. Een fotoverslag:




Viviane wordt geïnterviewd voor het VRT-journaal




Elke Willaert spreekt het publiek toe



GAL en Viviane knippen samen het lint door. De tentoonstelling is bij deze geopend.




We verhuizen met z’n allen naar de schouwburg voor de officiële prijsuitreiking.



Kurt Van Eeghem voelt Viviane aan de tand in verband met de cartoonwedstrijd. Mag er gelachen worden met handicap?



De winnaars met hun trofee op het podium. Van links naar rechts: Viviane Sorée , Arno Van Mieghem, Filip Heyninck, Stefaan Provijn, GAL en Ludo Goderis. Lise Vanlerberghe, winnaar van de vierde prijs, kon jammer genoeg niet aanwezig zijn op de prijsuitreiking.



Prins Laurent was wel van de partij.

Van 19 juni tot en met 4 september krijgen de 50 beste cartoons van onze wedstrijd een plaats op de Haha…handicaptentoonstelling in de bibliotheek van het cultuurcentrum Scharpoord in Knokke, Meerlaan 32. De tentoonstelling is open telkens van maandag tot woensdag en vrijdag van 14 tot 19 uur, donderdag van 14 tot 20 uur en zaterdag van 10 tot 17 uur.

Tot slot brachten we alle cartoons, die we voor de humorcampagne verzamelden en alle bruikbare cartoons die het resultaat zijn van de wedstrijd, samen op een gloednieuwe cartoonpagina op onze website. Veel plezier ermee!

Terug naar boven

4. Het relaas van een geslaagde Open-Grip-dag

Op zaterdag 4 juni had voor de derde keer de Open-GRIP-dag plaats. Ditmaal trok GRIP naar Dendermonde. Het programma was heel divers. Anders dan vorig jaar, maar daarom niet minder gesmaakt.

GRIP opende dit jaar met een “vrijwilligersmoment”. De trouwe vrijwilligers van GRIP werd onder meer gevraagd of ze vonden dat GRIP als organisatie goed bezig is en hen voldoende ondersteuning biedt, wanneer ze GRIP naar buiten toe vertegenwoordigen. De reacties uit het publiek waren overwegend positief.

Na het vrijwilligersmoment namen we, jammer maar helaas, “afscheid” van aftredend voorzitster Viviane Sorée. Een ontroerend moment. Het werd helemaal stil in de zaal, toen Jan-Jan Sabbe Viviane toesprak met een vooraf opgenomen videoboodschap. Hij roemde haar strijdlust en noemde haar bovenal een “krasse” vrouw. Daarna werden Viviane en haar moeder Liliane in de bloemetjes gezet en overhandigde Dominiek Viviane een cartoontekening, een erg “persoonlijk” aandenken, getekend door huistekenaar Bruno Vermeulen.

Tijdens de openledenvergadering kwam er veel reactie vanuit het publiek op de stellingen die voorgelegd werden door Johan Vermeiren en Stefan Van Hove . Er werd dan ook duchtig gepend door de staf. GRIP is immers een heel open organisatie die de mening van het publiek zeer op prijs stelt.

Na een korte opruimpauze werd het stellingenspel GRIPliek aangevat, een luchtig spel dat op amusante wijze aan elkaar gepraat werd door animator Frederik Imbo. Frederik legde het publiek een stelling voor die vervolgens gedurende vijf minuten door een voor- en tegenstander toegelicht werd. Daarna kon het publiek kant kiezen voor of tegen de stelling en ontstond er een ja- en/of nee-kamp. Maar daar bleef het niet bij. Frederik liet verschillende mensen uit beide kampen zich uitspreken over de stelling en gaf ten slotte het woord aan de voor- en tegenstander vooraan op het podium voor een slotpleidooi, waarmee ze nog een laatste poging deden om mensen voor hun kamp te winnen. Tevergeefs echter…

Tijd voor koffie en gebak en een gezellige babbel. Om 16u werd de “opendeurdag” verder gezet in theaterzaal Belgica met het theaterstuk “NIETS” van Nic Balthazar. Beklijvend, pakkend, magnifiek, meeslepend, herkenbaar… om maar enkele adjectieven te noemen die perfect bij dit stuk passen. De acteur, Roel Vanderstukken, vertolkte zijn rol met verve, doch overdreef niet. Hij zette een prachtprestatie neer ondersteund door een heel arsenaal multimedia zoals computerprojecties, video, luide muziek,… Een echte aanrader.

Na de voorstelling volgde een korte nabespreking geleid door Elke Decruynaere die het publiek enkele prangende vragen meegaf. Wie moet zich eigenlijk aanpassen? Moeten mensen met een beperking zich aanpassen aan de norm of is diversiteit een meerwaarde en moet de omgeving zich aanpassen aan het “anders zijn”? En wat is dan bijvoorbeeld de oorzaak van hetgeen we noemen een “handicap”? Is dat de beperking van een persoon of de confrontatie van die beperking met een onverdraagzame, onaangepaste maatschappij? En wat is dan inclusie? Een samenleving waar ‘anders’ zijn ‘gewoon’ is? Waar iedereen zichzelf kan zijn?

En zo kwam er een einde aan een goed gevulde, aangename dag. Alles verliep vlot. Met dank aan de staf die de dag perfect voorbereidde en de vele vrijwilligers die de handen uit de mouwen staken. Tot volgend jaar voor een nieuwe, geslaagde open deur!

Dominiek Porreye en Sabine Van Doorslaer

Terug naar boven

5. The Final Countdown

Danny Reviers , Lisbet Lenaers, Herman Janssens , Johan Vermeiren, Elke Willaert en Jan Tondeleir kruisen spreekwoordelijk de degens. Van op het podium proberen ze het publiek te overtuigen hun kant te kiezen. Presentator Frederik Imbo leidt het geheel in goede banen.

Om te ‘oefenen’ gooit de presentator de volgende stellingen voor de voeten van het publiek: homo’s mogen kinderen krijgen, vrouwen moeten ook priester kunnen worden en België moet gesplitst worden. Omdat dit enkel een test is gaan we hier niet uitgebreid op in. Laat het ons zo samenvatten dat het GRIP publiek eensgezind progressief is maar dat we niet moeten schrikken als er vanaf nu na een vergadering nog even nagepraat wordt over communautair getouwtrek.



De eerste echte stelling gaat over de oorzaak van sociale uitsluiting. Wiens schuld is het dat mensen met een handicap worden uitgesloten?

Danny begint zijn pleidooi met te stellen dat het beeld van de zielige persoon met een handicap sociale uitsluiting in de hand werkt. Door te dankbaar te zijn en altijd te klagen werken mensen met een handicap dat zelf in de hand. Lisbet repliceert dat het de media zijn die voor die beeldvorming zorgen en niet de mensen met een handicap zelf. De meeste mensen kiezen de kant van Lisbet. Sociale uitsluiting is er door discriminatie en vooroordelen. Het komt niet door de mensen met een handicap zelf. Lisbet pleit zo goed dat zij zelfs Danny aan haar kant krijgt.

Herman geeft het startschot voor een discussie met meer tegenstelling. Hij vindt dat het opleggen van quota (verplicht aandeel personen met een handicap tewerkstellen) zorgt voor een negatieve sfeer op het werk. Dit stigmatiseert de werknemers. Je hoort vaak dat zij zijn aangenomen omwille van hun handicap en niet om hun capaciteiten. Het zorgt ook niet voor volwaardige kansen want vaak krijgen ze enkel minderwaardige jobs. Het is veel sterker als werkgevers handelen vanuit een eigen overtuiging. Daarom moeten we goede argumenten aanreiken en werkgevers stimuleren door ze te belonen.

Johan gebruikt een metafoor om die stelling onderuit te halen. Je hebt niet enkel een wortel (beloning) nodig om een ezel (werkgever) in beweging te krijgen, maar ook een stok (quota). Enkel stimuleren is te vrijblijvend. Er moeten fundamenteel zaken veranderen. Een voorbeeld is het profiel bij vacatures. Dit is vaak al een drempel voor mensen met een handicap door de eisen over opleiding, ervaring, flexibiliteit,…

De meerderheid van de zaal kan zich het meest aansluiten bij Johan en vindt dat er meer nodig is dan een stimulerend beleid. Werkgevers die geen initiatief nemen moeten daarop aangesproken worden.

We beginnen op dreef te komen en sluiten af met een stelling over inclusie. Zorgen verenigingen enkel voor mensen met een handicap voor exclusie (tegengesteld aan inclusie) ? Jan vertelt ons over Maurice en Staf. Maurice volgde buitengewoon onderwijs, doet aan rolstoelhockey, zit in de Akabe groep van de scouts, werkt in een beschutte werkplaats en op vrijdagavond gaat hij naar de rolstoeldansschool. Maurice komt enkel in contact met andere mensen met een handicap. Staf ging echter naar een gewone school, werd vrijwilliger bij Oxfam, engageerde zich in een gewone scoutsgroep, leerde daar uiteindelijk zijn vrouw kennen en ging met zijn hond naar een gewone hondenschool en geen gespecialiseerde. Staf is nu vader en beschikt over een uitgebreid netwerk van mensen zonder en met handicap.

Conclusie? Als je jezelf opsluit in een buitengewone omgeving zul je ook het gevoel hebben uitgesloten te worden. Onderzoek toont aan dat je ook veel pessimistischer zult zijn en je sociale netwerk veel kleiner. Jan heeft nog een aantal argumenten klaarliggen als de presentator hem na 5 minuten onverbiddelijk het woord afneemt.

Elke start haar pleidooi met een liedje van K3. Maar de 3 K’s staan niet voor Kristen, Karen en Kathleen maar voor kletsen, koeken en koffie. Bij jongeren zijn het de drie B’s voor babbelen, boefen en bier. Dat is toch de invulling van een jeugdvereniging voor mensen met een visuele handicap. Nu bedoelt Elke de 3 K’s van kennis, kwaliteit in je leven en kultuur. Door contact met andere mensen met een handicap kun je veel kennis opdoen. Kennis over die handicap maar ook over hoe er persoonlijk mee om te gaan.

Kwaliteit van leven is voor iedereen verschillend. Maar voor mensen met een handicap doet het soms deugd om in een omgeving te verblijven waar de lat even niet zo hoog ligt als in de samenleving. Een beschermde omgeving is soms nodig om even op adem te komen.

Tot slot is er kultuur, die is soms echt verschillend. Voor blinde mensen kunnen aanrakingen een heel andere betekenis hebben. Ook dove mensen vinden het belangrijk dat hun kultuur erkend wordt en dat ze die samen kunnen beleven.

De mening van de zaal is verdeeld. Enerzijds moet de maatschappij toegankelijk zijn voor mensen met een handicap en moeten we dus terecht kunnen in gewone verenigingen. Anderzijds kan het zijn dat je als individu net sterker wordt door je te kunnen verenigen. Je moet de keuze hebben.

Met die wijze woorden eindigt het eerste deel van de open-GRIP-dag. Even pauze nu, tijd voor koffie en cake en daarna het toneelstuk.

Terug naar boven

6. Op bezoek bij Per Saldo in Nederland



BOL vzw heeft sinds kort een nieuwe directeur. Koenraad De Pauw volgt Viviane Sorée op als directeur van de budgethoudersvereniging. Het was samen met deze twee mensen dat GRIP op visite ging bij de Nederlandse budgethoudersvereniging.

Vroeg in de ochtend vertrokken we uit Gent om tegen de middag in Utrecht aan te komen. Het kantoor van Per Saldo ligt in een heel groot gebouw in een soort kantorenpark. Ook de CG raad houdt daar kantoor. Dat is geen toeval. De beide verenigingen werken goed samen. Per Saldo komt op voor de belangen van de budgethouders en is als organisatie lid van de CG raad die overkoepelend werkt.

De 2 stafmedewerkers die ons ontvangen zijn erg benieuwd naar de stand van zaken van het PGB in Vlaanderen. Marlies Kamperman en Frans Van der Pas vormen samen de cel beleid van Per Saldo. Ze schrikken als ze horen dat het dossier persoonsgebonden budget in Vlaanderen op een erg laag pitje staat. Vijf jaar geleden lazen ze bewonderend ‘ons’ kersverse PGB decreet. Maar nu zijn de rollen omgedraaid en werkt men in Nederland al met een persoonsgebonden budget terwijl het decreet in Vlaanderen dode letter blijft.

Hun boodschap aan ons is duidelijk: zorg ervoor dat dit een politiek probleem wordt.


Viviane Sorée op bezoek bij Per Saldo in Nederland.

Bij Per Saldo hebben ze evaring met het scheppen van politieke problemen. Toen bij een besparingsronde het persoonsgebonden budget in gevaar kwam, startten ze een intensieve campagne. De organisatie riep alle budgethouders op om hun eigen verhaal neer te schrijven en op te sturen naar alle Kamerleden. Die werden in een mum van tijd overstelpt door duizenden verhalen. Per Saldo bundelde er ook een tiental en publiceerde die in een boekje voor het grote publiek. Al die verhalen toonden aan dat het PGB geen luxe is maar voor veel mensen noodzakelijk om hun eigen leven te leiden.

Per Saldo kon de beleidsmakers overtuigen om voor het persoonsgebonden budget te pleiten. De gebruikers haalden hun slag thuis. Maar ze blijven wel constant op hun hoede en proberen kort op de bal spelen.

Van links naar rechts: Koenraad De Pauw (BOL), Frans Van der Pas (Per Saldo), Marlies Kamperman (Per Saldo) en Viviane Sorée (BOL)

BOL en Per Saldo wisselen informatie uit over hoe je een budgethoudersvereniging kunt runnen. Per Saldo is erg geïnteresseerd in de opleidingen voor persoonlijke assistenten in Vlaanderen. BOL is benieuwd naar de financiering van Per Saldo. Een groot deel van hun inkomsten komt uit lidgeld. Voorlopig zijn er ook (project)subsidies van de overheid. Maar Per Saldo is ambitieus en wil op termijn enkel kunnen overleven van lidgelden. Ze mikken hiervoor op 30.000 leden. In Vlaanderen mag een budgethoudersvereniging dan weer geen lidgeld vragen. Dat zou de volgende jaren wel kunnen veranderen.

Er volgt een rondleiding in de kantoren van de organisatie. De pas geverfde gang brengt ons bij het bureau van de boekhouder, dat van het communicatieteam en de telefooncentrale. Koenraad en Viviane zijn duidelijk onder de indruk. Een tiental mensen beantwoordt hier elke dag tijdens de kantooruren op een erg professionele manier de vragen van budgethouders. Toekomstmuziek voor de startende Vlaamse budgethoudersverenigingen bij ons?

Terwijl we in Vlaanderen blijkbaar ter plaatse blijven trappelen worden niet enkel in Nederland maar ook in Engeland nog steeds stappen vooruit gezet.

In opdracht van premier Blair verscheen een rapport over directe financiering of direct payments. Enkele citaten:

Individualised budgets should, in due course, give young disabled people and their families increased choice and control. Disabled people are best placed to take the lead in identifying their own needs and in identifying the most appropriate ways of meeting such needs A new way of supporting disabled people is needed, focused on the goal of independent living. Over time, this new approach should bring together existing funding streams that are currently fragmented, and which require disabled people to go through multiple assessments in order to access different forms of support.

De werkgroep PGB van GRIP stelt zichzelf tot doel om in Vlaanderen opnieuw schot in de zaak te krijgen. In januari was er een debatlunch met parlementsleden, de administratie en het kabinet. Het volgende initiatief is een voorstel voor een pilootproject PGB.

7. Frank Vandenbroucke op werkbezoek bij inclusief onderwijs



De heetste dag van mei bracht de minister van onderwijs op de schoolbanken door. Eerst bij Jonas Defeyter in de klas. Jonas is de zoon van Bart die vanuit Nema en het Vlaams Patiëntenplatform deelneemt aan de werkgroep inclusief onderwijs. Jonas maakt gebruik van een rolwagen maar volgt toch gewoon kleuteronderwijs. De school van Jonas – de kleuterafdeling van het H. Hartcollege in Wezembeek–Oppem - staat erop een zorgbrede school te zijn. Maar dit is niet eenvoudig. Daarom vragen de ouders, de leerkrachten en de school tijdens het gesprek met de minister om meer ondersteuning voor het inclusief onderwijs.

Minister van onderwijs Frank Vandenbroucke bewondert het knutselwerk van Jonas.

De keuze is erg eenvoudig maar schrijnend: ofwel komt er meer ondersteuning en kan Jonas blijven en in 2006-2007 overstappen naar het ‘gewone’ eerste leerjaar in dezelfde school ofwel moet Jonas vertrekken.

De minister houdt zich echter op de vlakte en gaat niet in op de concrete vragen: meer GON begeleiding, assistentie bij het heffen, advies over hulpmiddelen, nascholing en lesuren voor coördinatie. Er is wel interesse voor de rol van het CLB en de basisopleiding voor leerkrachten. Beiden schieten ze tekort.

Van Wezembeek-Oppem rijden we naar Leuven. Daar loopt Marjolein les in het eerste middelbaar. In 1B volgt Marjolein een voorbereidend jaar op een beroepsopleiding. Samen met 2 klasgenoten staat ze de minister te woord. Maar een minister op bezoek, dat maakt toch veel indruk. De anders druk babbelende vriendinnen zijn maar stilletjes. Het gesprek tussen de minister, de moeder van Marjolein, de ION begeleidster, de klasleerkracht en de directie verloopt geanimeerder.

Al vlug wordt duidelijk dat Hilde, de moeder van Marjolein, de drijvende kracht is van het hele gebeuren. Zij overtuigde de directie en de leerkrachten van de meerwaarde van inclusief onderwijs. De klasleerkracht kijkt tevreden terug op het schooljaar. Op voorhand was er op school niemand die ervaring had met inclusief onderwijs. Nu merken ze dat niet enkel Marjolein voordeel heeft bij dit project maar ook haar klasgenoten. Zij leren beter samenwerken en respect hebben voor wie anders is. Ze hebben ook veel bijgeleerd over mensen met een handicap.

Ook de directeur is enthousiast. Zijn mening is dat de school vanuit haar pedagogisch project Marjolein niet zomaar kon doorverwijzen. Het Koninklijk Atheneum van Leuven wil elke leerling als een VIP behandelen, ook leerlingen met een handicap. De directeur schrok ook toen hij hoorde dat maar liefst 6 scholen Marjolein zonder meer doorverwezen hadden. Zijn evaluatie na 1 jaar is nog steeds positief. Zo positief zelf dat er sprake is van 2 extra ION projecten volgend jaar.

Maar, er is meer ondersteuning nodig. Nu is er 5,5 u ION begeleiding. Dat is echter niet houdbaar. Er is zeker geen voltijdse ondersteuning nodig maar 11 u ondersteuning zou alles een stuk vanzelfsprekender maken.

Van links naar rechts: juf An Wilbers, ION begeleidster Els Van Aerschot, mama Hilde Van Asselbergh, directeur Yves Dewolf, werkgroepmedewerker Xavier Van Dessel, Minister Vandenbroucke en Marjolein Brijs.

De minister geeft opnieuw geen antwoord op deze vraag naar extra ondersteuning. Hij lijkt wel verbaasd bij het horen dat het aantal extra ION projecten slechts 13 bedraagt. Mits een kleine budgettaire inspanning kan dit uitgebreid worden. Maar een antwoord op de vraag om dezelfde leerling evenveel te steunen als in het buitengewoon onderwijs komt er niet.

Tot slot

Dit werkbezoek werd georganiseerd met als doel de minister kennis te laten maken met inclusief onderwijs in de praktijk. Tweede doel was inclusief onderwijs opnieuw onder de schijnwerpers te brengen. Dit lukte voor een reportage in het VRT journaal en op ‘Voor de dag’ van Radio 1. Er verschenen ook krantenartikels in de regionale pers en De Morgen.

De werkgroep inclusief onderwijs van GRIP blikt met gemengde gevoelens terug op dit werkbezoek. Enerzijds zijn we erg tevreden met het enthousiasme en de inzet van de directies, de ouders, ondersteuners en leerkrachten. Anderzijds zijn we ontgoocheld in de vrijblijvende antwoorden van de minister. We hopen in de toekomst op een steviger engagement. Er moet structurele en toereikende ondersteuning komen voor het inclusief onderwijs. Dit moet naast het buitengewoon onderwijs een volwaardige keuze worden.

Meer informatie over inclusief onderwijs op de GRIP-website en op http://www.inclusiefonderwijs.be

Terug naar boven

8. Over onzichtbare mensen

Begin april werden de resultaten van een onderzoek naar de sociale positie van mensen met een handicap in Vlaanderen [bekijk tekst] voorgesteld aan de pers. We zetten de belangrijkste bevindingen uit het onderzoek op een rijtje:

1. Het is niet simpel te zeggen hoeveel mensen met een handicap of langdurig gezondheidsprobleem er in Vlaanderen zijn. De onderzoekers komen uit op een raming tussen de 10 en 15%. Opvallend is het besluit dat 1 op 4 huishoudens (mensen die onder 1 dak wonen) een persoon met een handicap telt. Een grote groep mensen wordt dus geconfronteerd met het leven met een handicap.


2. Mensen met een handicap zijn minder tewerkgesteld dan mensen zonder handicap. De helft van alle mensen met een handicap heeft geen job.


3. Wie een handicap heeft, heeft meestal minder ‘goede vrienden’ en vertrouwenspersonen waarbij hij terecht kan voor een goede babbel.


4. Ouders, broers, zussen en kinderen zijn belangrijker in het leven van iemand met een handicap. Zij nemen de rol van ‘goede vrienden’ op zich.


5. Het sociale netwerk van mensen met een handicap is minder stevig. Ze voelen zich minder verbonden met de mensen rondom zich.


6. Uit de vorige conclusies blijkt dat mensen met een handicap minder sociaal geïntegreerd zijn. In hun vrije tijd blijven ze ook vaker thuis. Het bibliotheek- of bioscoopbezoek is erg beperkt.


7. Mensen met een handicap schatten de toekomst somber in. Ze maken zich meer zorgen dan anderen over geld, politiek, het gezin, de gezondheid, de eigen toekomst en hun veiligheid.


8. Het inkomen van mensen met een handicap is een stuk lager. 56% van de mensen met een handicap moet maandelijks rondkomen met een netto inkomen dat minder is dan 1100 euro.


9. Tot slot zijn mensen met een handicap zich erg bewust van hun situatie. Ze wéten dat hun inkomen lager is en voelen zich uitgesloten. Ze voelen zich gediscrimineerd door ongelijke kansen.



REACTIE VAN GRIP

Gebrek aan cijfermateriaal

GRIP is tevreden met de nieuwe cijfers. Reden? Er is een gebrek aan cijfermateriaal over mensen met een handicap in Vlaanderen. Hoe kan er een goed en geïntegreerd gehandicaptenbeleid gevoerd worden als men niet weet over hoeveel mensen het gaat en wat hun situatie is?

Mensen met een handicap zijn voor de beleidsmakers onzichtbare mensen. Ze hebben geen weet van hoeveel mensen met een handicap tot de doelgroep van het beleid behoren, wat ze willen en wat het effect van het beleid op hen is.

Nu is er absoluut te weinig cijfermateriaal over deze kansengroep bekend. Het onderzoek toont aan dat de vraag naar het hebben van een handicap een relevante factor is voor elk wetenschappelijk onderzoek. Net zoals geslacht, opleiding en leeftijd heeft handicap een grote invloed op de situatie, het doen en denken van iemand.

We merken op dat er in het onderzoek ook nog cijfermateriaal ontbreekt. Bijvoorbeeld over het onderwijs van mensen met een handicap. GRIP dringt aan op de onderzoeksopdracht van het Vlaams Steunpunt Gelijke Kansenbeleid uit te breiden. Nu doet dit steunpunt beleidsondersteunend onderzoek naar allochtonen, vrouwen, holebi’s, vrouwen en ouderen. GRIP is vragende partij voor onderzoek naar de gelijke kansen van mensen met een handicap op alle beleidsdomeinen.

GRIP betreurt dat in het onderzoek de mensen met een verstandelijke handicap nauwelijks aan bod komen. Bij enquêtes wordt deze groep niet op een aangepaste manier bevraagd. Enquêtes worden ‘aan de deur’ afgenomen en de individuele enquêteur beslist individueel of de ondervraagde wel in staat is te antwoorden op de standaardvragenlijst. Mensen met een verstandelijke handicap vallen bij deze afweging meestal uit de boot. Tegelijk wordt wie in een collectieve woonvorm woont niet bevraagd door de Afdeling Planning en Statistiek. Opnieuw een factor die veel mensen met een verstandelijke handicap uitsluit, evenals mensen met een zware fysieke handicap die in een verzorgingstehuis verblijven. GRIP vermoedt dat bij deze groepen het sociale profiel van achterstelling nog sterker naar voor zou komen dan nu het geval is. Met andere woorden: dit onderzoek is waarschijnlijk nog te rooskleurig.

Uniek onderzoek

Het gaat om een uniek onderzoek omdat handicap niet vanuit de medische invalshoek benaderd wordt maar vanuit de sociaal culturele context. GRIP sluit zich aan bij de evolutie waarin mensen met een handicap niet langer eng benaderd worden als een medisch probleem maar als volwaardige burgers.

Het weinige cijfermateriaal dat er momenteel is over mensen met een handicap beperkt zich tot de sfeer van de zorg en geneeskunde.

Bevindingen

GRIP concludeert uit het onderzoek dat gelijke kansen en rechten voor mensen met een handicap nog steeds geen realiteit zijn. Het gaat om een achtergestelde groep. De inactiviteitgraad ligt 30% hoger. Het inkomen ligt gevoelig lager en mensen met een handicap maken zich meer zorgen over de toekomst dan hun medeburgers en schatten die toekomst ook pessimistischer in. Tegelijk zien we dat hun sociaal netwerk kleiner is. Het sociale netwerk beperkt zich veel meer tot het gezin in plaats van vrienden.

Oproep

GRIP roept alle politici op om werk te maken van gelijke kansen voor mensen met een handicap. Deze oproep is niet enkel aan Minister Vervotte gericht maar ook aan Minister Van Brempt, Minister Anciaux, Minister Vandenbroucke, Minister President Leterme, Minister Van Mechelen en Minister Bourgeois. Op elk beleidsdomein kan er werk gemaakt worden van de inclusie van mensen met een handicap in de samenleving. Alle leden van de Vlaamse Regering dragen hier een verantwoordelijkheid.

Inclusie betekent dat mensen met een handicap evenwaardige kunnen participeren aan de samenleving. Het betekent het wegwerken van drempels (letterlijk en figuurlijk) zodat handicap en diversiteit zichtbaar aanwezig zijn in de maatschappij. Inclusie staat tegenover exclusie en een exclusieve samenleving.

Wat is een inclusief beleid?

Een welzijnsbeleid dat gericht is op inclusie van mensen met een handicap promoot wonen in een straat tussen de andere huizen in plaats van grote instellingen weggestopt in het groen. Een cultuurbeleid dat zorgt voor toegankelijke cultuurhuizen en tegelijk een aangepaste programmering voorziet. Een beleid van Ruimtelijke Ordening dat na 30 jaar écht werk maakt van een bindende wetgeving op vlak van toegankelijkheid. Een Vlaams werkgelegenheidsbeleid dat echte gelijke kansen op de werkvloer afdwingt. Een onderwijsbeleid dat leerlingen met een handicap die kiezen voor het gewone onderwijs, voldoende ondersteunt zodat zij samen met hun broers en zussen naar de buurtschool kunnen. Een gezinsbeleid waar aandacht is voor de (beperkte) draagkracht van een gezin van iemand met een handicap. Een mobiliteitsbeleid dat actief investeert in het verhogen van de mobiliteit van mensen met een handicap. En ten slotte een Gelijke Kansenbeleid dat alle initiatieven op verschillende beleidsdomeinen coördineert.

Terug naar boven

9. Verslag Beeldvormingsdebat 13 mei 2005

Op 12, 13 en 14 mei had in Gent de REVA-beurs plaats. GRIP zag hierin een uitgelezen kans om mensen uit verschillende hoeken samen te brengen en een debat te voeren over de beeldvorming van mensen met een handicap in de media.

Het eigenlijke debat werd ingeleid met een uiteenzetting over beeldvorming en de huidige beeldvorming over mensen met een handicap in de media. Deze inleiding werd geïllustreerd met praktijkvoorbeelden.

In het debat brachten we vervolgens de verschillende betrokken partijen bij een beeldvormingsproces samen aan tafel. Belangenorganisaties, overheden, communicatiebureaus en media hadden het over hun rol en verantwoordelijkheid in het beeldvormingsproces, over de knelpunten die ze daarbij ondervinden en over de nood aan samenwerking hieromtrent.

Wie waren de panelleden?

Namens de belangenorganisaties: Lief Van Bael van Gezin en Handicap vzw
Namens de overheid: Niki Vervaeke van de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid
Namens de media: Geertrui Robbrecht van Ketnet
Namens de communicatiebureaus: Kris Dieltiens van Choco

En uiteindelijk was de zaal het vijfde panellid. Vanuit het publiek kwamen immers heel wat interessante reacties van individuen met een handicap, mensen van de media, overheid en organisaties.

Hieronder kan je een verslag van de verschillende onderdelen van het debat inkijken.

Inleiding op beeldvorming
Presentatie over de Uitdaging voor Nederland
Verslag van het beeldvormingsdebat

Terug naar boven

10. Weetjes en initiatieven

Cartoons

GRIP organiseerde dit voorjaar een cartoonwedstrijd, waarbij cartoonisten voor een uitdagende opdracht werden gesteld: “teken een cartoon waarbij de klemtoon ligt op de grappige, misschien wel schrijnende situaties waarin mensen met een handicap verzeild raken of de absurde reacties van de omgeving”. Hiermee wilde GRIP breken met cartoons die de spot drijven met het hebben van een handicap op zich en een verzameling cartoons aanleggen die een nieuw daglicht werpen op handicap. Je kan het resultaat van de wedstrijd bekijken op www.gripvzw.be/cartoons.

Acties voor PAB door Koenraad Depauw (directeur BOL vzw)

Vandaag wachten ongeveer drieduizend personen met een handicap op een Persoonlijk Assistentie Budget. Het PAB is vandaag de enige mogelijkheid voor ons om thuis bij ons gezin te blijven wonen, zonder enorm afhankelijk te worden van familie en vrienden. Het PAB is vandaag ook de enige mogelijkheid om echt alleen te gaan wonen en zelf te kunnen beslissen over de ondersteuning die wij wensen of niet wensen. Mensen die een PAB aanvragen doen dit meestal erg bewust. We hebben geen zin om in een voorziening te gaan wonen en diegenen die we lief hebben achter te laten. Dat is normaal. Ondertussen moeten we vaak overleven in moeilijke omstandigheden. Uiteindelijk worden we door onze situatie gedwongen afscheid te nemen en moeten we kiezen voor de enige snelle oplossing: in een instelling gaan wonen.

Minister Vervotte ging er voor zorgen om de wachtlijst PAB een beetje weg te werken. We merken vandaag echter dat in 2005 daar niks van zal komen. We zijn het beu om te blijven wachten en zullen actie voeren. Langs de ene kant zullen we aantonen dat PAB werkt, langs de andere kant moeten we aantonen dat de situatie van mensen die wachten op een PAB vaak dramatisch is. Onze campagne begint met een oproep aan iedereen die een PAB heeft aangevraagd: laat van je horen, laat je registreren op www.ikwilpab.be en stuur je getuigenis op naar koenraad.depauw@bol-online.be. De website is een initiatief van de vier budgethoudersverenigingen, waarvan Budgethoudersvereniging Onafhankelijk Leven er één van is.

Lees het persbericht dat BOL hierover verstuurde op maandag 13 juni.

ALS contactweekend 2005

Van 9 tot en met 11 september heeft in Blankenberge het jaarlijkse contactweekend van de ALS-Liga plaats. Ter gelegenheid van hun 10-jarig bestaan wordt het weekend met één dag uitgebreid. Naast de ambassadeurs van de liga en twee gerenommeerde Vlaamse professoren, zal ook Dokter Huang Hongyun uit China van de partij zijn. Dat is een primeur voor Europa. Info en inschrijven kan via www.alsliga.be.

Vernieuwde website VFG

De Vlaamse Federatie van Gehandicapten vzw (VFG) heeft een gloednieuwe website. neem snel een kijkje op www.vfg.be.

Vernieuwde website ALS-Liga

Ook de ALS-Liga hernieuwde haar website. Je vindt het resultaat op www.als-mnd.be.

Contact Center Personen met een handicap

Sinds het begin van 2005 beschikt de Directie Generaal voor Personen met een Handicap over een Contact Center. Mensen met een handicap en professionelen kunnen er terecht met vragen over hun rechten, algemene inlichtingen over uitkeringen aan mensen met een handicap, de stand van zaken van een individueel dossier, …

Het Contact Center heeft een ploeg van 32 personen die in januari al 9.231 oproepen beantwoord hebben. Sinds 1 juni 2005 is het Contact Center nu ook bereikbaar per e-mail. Telefoon: 02/507.87.99 - Fax: 02/509.81.85 – Email: HandiN@minsoc.fed.be

Evenredige arbeidsdeelname en diversiteit: diversiteitsplannen

Een diversiteitsplan is een instrument binnen het Vlaamse werkgelegenheidsbeleid om organisaties financieel maar ook inhoudelijk te ondersteunen bij de uitbouw van een diversiteitsbeleid. Het bestaat uit een aantal acties die tot doel hebben bepaalde kansengroepen die oververtegenwoordigd zijn in de werkloosheidscijfers, zoals mensen met een arbeidshandicap te laten instromen - en doorstromen.

De regelgeving voor 2005 betreffende de verschillende vormen van diversiteitsplannen werd door de Vlaamse regering vastgelegd in het besluit van 3 juni 2005. Hieronder vind je:

• De krachtlijnennota VESOC-actieplan 2005 Evenredige arbeidsdeelname en diversiteit waarin de hoofdlijnen van het impulsbeleid rond evenredige arbeidsdeelname voor 2005 helder worden aangegeven. Zo krijg je een beeld over de samenhang tussen alle maatregelen
• De tekst van het besluit van de Vlaamse regering van 3 juni 2005 (linken naar: <>
• De aanvraagformulieren (met toelichting) voor:
  • instapdiversiteitsplannen,
• klassieke diversiteitsplannen
• clusterdiversiteitsplannen
• groeidiversiteitsplannen
• Een overzicht van de meeste gestelde vragen (FAQ's) rond organisaties en regelgeving

Study and work abroad

Het Zweedse Independent Living Institute gaat ervan uit dat reizen voor studie of werk ten goede komt aan jonge mensen met een handicap en de interculturele dialoog in onze samenleving. De organisatie is in het kader van haar project Study and work abroad op zoek naar organisaties, universiteiten en hogescholen, diensten, bedrijven, overheden… die plaatsen voor vrijwilligers of stagiairs met een handicap aanbieden. Men beschikt ook over een folder (engels) en een resource kit (engels) die hierbij een hulp kunnen zijn. Ook organisaties van personen met een handicap die deze gasten in ons land kunnen voorzien van de noodzakelijke praktische informatie met betrekking tot toegankelijkheid, mobiliteit, enz. worden warm aangemoedigd om zich aan te melden.

Verenigde Verenigingen lanceren campagne: Kom uit uw kot!



De Verenigde Verenigingen (ook gekend als de “staten-generaal van het middenveld”) ijveren voor de erkenning van organisaties bij de voorbereiding en uitvoering van het beleid. Ze stellen ook dat de overheid moet letten op de effecten van haar beslissingen op het organisatievermogen van verenigingen en de inzet van vrijwilligers. Nieuw is hun campagne ‘Kom uit uw kot!’. Deze campagne wil de sociale samenhang bevorderen en participatie op lokaal vlak stimuleren via acties en activiteiten. Op 1 oktober wordt de campagne gelanceerd maar nu kan je er al meer informatie over vragen, de nieuwsbrief aanvragen of er mee je schouders onder zetten.

11. Column: Ontmoedigingspolitiek

Ik ben in een conflict geboren, in mijn genen welteverstaan.

Toen ik drie was begon dat conflict zich te uiten. Mijn tenen wezen naar de grond. Voor hen die daar geen ervaring mee hebben: het stapt niet zo handig. Maar het had wel een voordeel: ik bleef met beide voeten op de grond en ging niet zweven.

Van het Fonds voor Sociale Reclassering van Minder Validen (wat nu het Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap is) kreeg ik een volgnummer. Vanaf dat ogenblik was ik officieel gehandicapt, want het stond op papier: een goedgekeurde gehandicapte, met stempel en een handtekening.

20 jaar later vroeg ik een update aan om mijn percentage te upgraden: papieren aangevraagd en instanties afgelopen. Het kostte me tijd en verlofdagen om het in orde te brengen: reclasseringsambtenaren, dokters … ik moest het allemaal uitzoeken.

Resultaat: geen upgrade. Meer dan 20 jaar na de eerste vaststellingen was ik nog altijd 66% - werkonbekwaam – ook al werkte ik fulltime. De specialisten die alles schenen te weten over handicaps en de gevolgen ervan, beslisten anders. Ik heb overwogen beroep aan te tekenen maar ik had geen zin om het hele gedoe opnieuw te ondergaan, dus daar paste ik voor. Ik was het beu om gekeurd te worden. Alsof je niet zelf voelt wat je lichaam doet, beter gezegd: niet meer wil doen.

46 jaar lang heb ik mijn plan getrokken, letterlijk met vallen en opstaan. Ik heb wat broeken vroegtijdig versleten en trappen doe ik nu met een hijskraan. Als ik stilsta lijkt het of ik een paar pinten te veel gedronken heb. Als ik lang stap of stilsta en ik ga zitten voelt het of mijn ruggengraat geblokkeerd is. Pijn.

Fietsen, uren aan een stuk, zijn mijn lust en mijn leven. De fiets neem ik mee op de trein. Twee keer ben ik met fiets en volle fietszakken van de roltrappen gedonderd. Fietsen en roltrappen, in elk station vind je ze, maar het is geen goede combinatie. Sindsdien laat ik mijn fiets door spoorwegbedienden in en uit de trein halen want ik wil niet verongelukken.

Het gebeurt regelmatig dat een treinbegeleider onwillig is als ik vraag om te helpen. Ik haal dan mijn wandelstok boven en demonstreer mijn “silly walk”. Elk andere mens stapt op de trein, gaat zitten en op de plaats van bestemming stapt die weer af. Niet zo met een rolstoel of fiets. Daar heb je geduld voor nodig.

Vorig jaar juni, nog eens 20 jaar later, deed ik opnieuw een aanvraag. De hier bovenstaande signalen vertelden dat het wellicht de moeite was om na 20 jaar nog maar eens een upgrade te wagen. Het internet vertelde me dat je begeleid kan worden door een sociaal assistent van het ministerie. Ik hoopte dat hierdoor alles een stuk eenvoudiger zou worden, en dat was ook zo. Aanvraag gedaan in juni 2004 en in maart 2005 is mijn upgrade goedgekeurd, met een integratievergoeding die wordt uitgekeerd met terugwerkende kracht vanaf het moment van aanvraag. Yes.

Ik ben wel even geschrokken van de commentaar van de sociaal assistente: ”Mijnheer Hillen, u had uw aanvraag een paar jaar vroeger moeten doen. U had al veel vroeger recht op een integratietegemoetkoming. U hebt te lang gewacht.” Wel, wat zit ik al de hele tijd te vertellen?

Het moet een ontmoedigingspolitiek zijn geweest. Nu lijkt het nog of ze niet echt willen dat mensen met een handicap een min of meer normaal leven kunnen leiden. Democratie, inspraak, overleg met de belanghebbende? Ik weet het nog zo niet. Het lijkt vaak of snotneuzen beslissen over mijn leven.

Al van jongs af verdraag ik moeilijk – hier komt het woord – betutteling. Wanneer je beslissingen in handen geeft van de overheid heb je het niet meer in de hand. Als anderen over je “zijn” beslissen, is het niet leuk, want je moet wachten om misschien een beetje te krijgen van waar je recht op hebt en je mag niet teveel tegenpruttelen, want dan doe je moeilijk. Dat hebben ze daarboven niet graag.

Beste vrienden, ga naar je gemeentehuis. Laat je niet in de hoek drummen door onwetendheid. Er lopen mensen rond die je de juiste weg wijzen. Ik miste vroeger de correcte informatie. Door het internet is informatie nu voor iedereen beschikbaar. Ga naar: http://socialsecurity.fgov.be/handicap/sociale_dienst_zitdagen.doc en maak een afspraak met een van deze mensen. Ik ben er goed mee gevaren.

Terug naar boven