Persbericht - Crisisbeleid in gehandicaptensector

"Pas op: mantelzorg kan tekorten niet oplossen!"

De wachtlijsten in de gehandicaptensector zijn weer gegroeid. Dat blijkt uit een gloednieuw overheidsrapport. "Enkel de meest schrijnende gevallen krijgen hun ondersteuningsvraag ingevuld," stelt de burgerrechtenorganisatie GRIP. "Dit is geen welzijnsbeleid meer, maar een crisisbeleid."

"Vlaanderen riskeert een blaam van de Verenigde Naties," zegt Leon Verelst, voorzitter van GRIP. De vzw schreef een schaduwrapport over de uitvoering van dit verdrag in ons land. "Het VN-Verdrag ziet mensen met een handicap als actieve burgers. De overheid zou in hen moeten investeren. Nu ziet men ondersteuning te veel als een verliespost, verwacht men te veel van mantelzorg en komen te veel gezinnen in passieve bijstandssystemen terecht."

Slechte cijfers, slechte papieren

Het nieuwste overheidsrapport toont opnieuw een stijging van de zorgvragen van mensen met een handicap. 20.055 mensen willen een beroep doen op een voorziening, 5.644 wachten op een PAB (persoonlijk assistentiebudget). 15.401 vragen zijn dringend. Ondanks haar inspanningen komt de overheid dus niet dichter bij de verwezenlijking van het recht op ondersteuning. Hoe komt dit?

"Het beleid heeft de maatschappelijke realiteit niet gevolgd. Personen met een handicap leven bijvoorbeeld langer en door de medische wetenschap overleven meer vroeg geboren kinderen en slachtoffers van ongevallen. Het antwoord van de overheid is volgens GRIP de voorbije jaren veel te matig geweest. "De overheid heeft veel te laat gereageerd," stelt Leon Verelst, voorzitter van GRIP. Maar ook de laatste jaren heeft ze te weinig ingezet, zowel op budgetten als op zorgvernieuwing."

Investering is geen verliespost

Door het falende beleid zijn veel mensen met een handicap gedwongen om thuis te overleven. Gezinnen moeten hun job opgeven. Steeds meer mensen komen in passieve bijstandssystemen terecht. Volgens GRIP moet men het recht op ondersteuning beginnen zien als een investering in actieve burgers, niet als verliespost of een bodemloze put.

"Ondersteuningsbudgetten geven mensen met een handicap en hun gezinnen gelijke kansen. Dat wil ook zeggen: de mogelijkheid om ook, of opnieuw, een bijdrage te doen aan de samenleving," aldus Verelst. "Dit is ook de geest van het VN-Verdrag, maar die blijft vooralsnog dode letter."

Persoonlijk Assistentiebudget of Persoonlijk Crisisbudget?

Dit geldt bij uitstek voor het PAB. Dat is een budget waarmee personen met een handicap zelf assistenten kunnen aanwerven. Door dit flexibel systeem kan de persoon de assistent maximaal inzetten voor zijn participatie. Het PAB vormt zo een belangrijk middel om te kunnen werken, onderwijs te genieten, zelfstandig te wonen, een gezin te stichten.

Leon Verelst: "Het PAB heeft een sterk preventief effect: versterking van het netwerk, de thuissituatie en maatschappelijke integratie,... Maar preventie blijkt op dit moment onmogelijk. Doordat er zo weinig geld is, worden PAB's in de praktijk enkel nog gegeven aan personen in de meest schrijnende situaties, mensen van wie het netwerk plotseling volledig is weggevallen, die letterlijk op straat staan. Uit humanitair opzicht begrijpen wij dit. Maar het VAPH wordt nu steeds meer gereduceerd tot een soort OCMW voor crisissituaties. Met inclusie heeft dit nog maar weinig te maken."

Actueel: maatschappelijk debat

Over hoe het nu verder moet, lanceert diezelfde overheid momenteel een maatschappelijk debat. Zal minister van welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) via deze weg duidelijk kunnen maken dat er nog veel meer moet worden ingezet op zijn beleidsdomein? Zal men na het debat eindelijk werk kunnen maken van het recht op ondersteuning van iedere persoon met een handicap? Zal men eindelijk zorgvernieuwing realiseren?

Verelst: "De uitkomst van dit debat kan volgens GRIP niet zijn dat het recht op ondersteuning wordt afgekalfd. Wij waarschuwen voor uitsluiting van doelgroepen en voor de verwachting dat mantelzorg het wel allemaal zal oplossen. Mensen doen nu al vaak te grote inspanningen, met serieus inkomensverlies tot gevolg. Wie niet met handicap geconfronteerd, heeft nauwelijks een idee van de extra kosten die dit meebrengt."

Meer informatie

De wachtlijsten in de gehandicaptensector zijn weer gegroeid. Dat blijkt uit een gloednieuw overheidsrapport. "Enkel de meest schrijnende gevallen krijgen hun ondersteuningsvraag ingevuld," stelt de burgerrechtenorganisatie GRIP. "Dit is geen welzijnsbeleid meer, maar een crisisbeleid."

gelijke kansen