Inclusie, ervaring uit het buitenland

Onderwijs Inclusie, ervaring uit het buitenland

Hoe ervaren Vlamingen inclusief onderwijs in het buitenland?

Recent is er in de Vlaamse pers heel wat te doen rond het feit dat er tegenwoordig meer kinderen met een autisme spectrum stoornis (ASS) in het buitengewoon onderwijs terechtkomen. GRIP werd gecontacteerd door Katrien Van den Bosch die samen met haar gezin in Spanje wonen.

Ouder van een kind met autisme

Ik ben zelf ouder van een twintiger met ASS. De eerste negen jaar van zijn leven bracht hij in België door, waarvan bijna zeven jaar in het buitengewoon onderwijs. Door een toeval zijn we in Spanje terecht gekomen waar onze zoon onmiddellijk in inclusief onderwijs terechtkwam, nu reeds meer dan 10 jaar geleden.

Dagelijks geconfronteerd met de positieve effecten van inclusief onderwijs, stel ik mij steeds weer de vraag waarom ouders van kinderen met ASS en een normale begaafdheid in Vlaanderen meestal kiezen voor het buitengewoon onderwijs en waarom ook wij lang geleden steeds weer in die richting werden geduwd.

Het spectrum in autisme spectrum stoornis

Dat de stoornis een ‘spectrum’ wordt genoemd bewijst net dat iedere persoon met ASS specifieke problemen heeft maar ook over specifieke vaardigheden beschikt, die trouwens niet enkel een gevolg zijn van de stoornis zelf maar ook van de persoonlijkheid, het karakter, de opgedane ervaringen en de omgeving.

Hierdoor kunnen zowel kinderen als volwassenen met ASS niet in hokjes worden geduwd, en daar ligt nu net het fundamentele probleem, het Vlaams onderwijs zit vastgeroest in een keurslijf van hokjes en labeltjes, bijna onderworpen aan een mathematisch model, die creatief denken en echt inclusief onderwijs in de weg staat.

‘Toegangsbewijs’ buitengewoon onderwijs

Een kind in Vlaanderen die buiten de norm valt - wat is die norm eigenlijk? - krijgt nu weer eens type 9 bij normale begaafdheid of type 2 bij een verstandelijke beperking op het voorhoofd gekleefd. Dit is dan je ‘toegangsbewijs’ tot het buitengewoon onderwijs.

Het buitengewoon onderwijs is volledig uitgebouwd, en - o ironie - lijkt zelfs nog uit te breiden. Anderzijds, afgaand op onze ervaringen met inclusief onderwijs in Spanje, kan het M-decreet,  bezwaarlijk een opstap genoemd worden naar ‘inclusief onderwijs’. Daarvoor is het aanbod veel te beperkt, de implementatie veel te stroef, de middelen ontoereikend en biedt het geen garantie voor continuïteit over de ganse school loopbaan.

Door een te beperkte of niet aangepaste begeleiding in het ‘gewoon onderwijs vallen heel wat kinderen met ASS - en met meer dan behoorlijke intellectuele capaciteiten - uit de boot, en komen terecht in onaangepaste en zeer beperkte studierichtingen in het buitengewoon onderwijs.

Adequate begeleiding

Ik begrijp heel goed waarom ouders geneigd zijn om te kiezen voor het buitengewoon onderwijs. Eens een plaats bemachtigd is er zekerheid op een continue begeleiding. Iemand die de weg van het M-decreet wil bewandelen zal ieder jaar bang moeten afwachten of de aangeboden begeleiding nog voldoende adequaat zal zijn. Vandaar het huidige ‘succes’ van het nieuw ingevoerde type 9[1].

Kinderen met autisme ontplooien zich het beste in een omgeving waar ze zich veilig voelen. De stoornis zorgt vaak voor angst, verwarring en onzekerheid die meestal voortkomen uit misbegrepen situaties en sociale context. Verduidelijking en tijd voor het kind zijn een zeer grote factor in de begeleiding. Soms kunnen kleine aanpassingen in de school een zeer groot effect hebben.

Inclusief onderwijs dat inzet op een individuele begeleiding en het kind op de eerste plaats stelt kan een verrijking zijn voor kinderen met autisme. Zij leren zich dan te bewegen in een ‘normale‘ maatschappelijke (school)situatie, leren sociale vaardigheden door ondervinding en worden veel meer aangespoord om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen.

[1] voor jongeren met een autismespectrumstoornis, maar zonder verstandelijke beperking 

10 jaar en 5 talen verder

Tot slot wil ik nog even terugkomen op de situatie van mijn zoon. Toen hij jaren terug in Vlaanderen van de ene school voor buitengewoon onderwijs naar de andere werd doorverwezen wegens een vermoeden van verstandelijke beperking, vertelde men er ons doodleuk bij dat taal en communicatie nogal moeilijk lagen en vreemde talen helemaal uit den boze zouden zijn. Er werd ons aangeraden om ook niet te veel hoop te koesteren op een voorspoedige schoolcarrière.

Vandaag na 10 jaar in het inclusief onderwijs, spreekt mijn zoon vlotjes 5 talen en vertrekt straks voor drie maanden op Erasmus naar Italië.

Katrien Van den Bosch

Vigo, Spanje

Gerelateerde artikels

Onderwijs Beluister jij ook de podcasts over inclusief onderwijs van Unia? Beluister jij ook de podcasts over inclusief onderwijs van Unia? In 2 afleveringen kom je meer te weten over inclusief onderwijs. 15 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Netwerk onderwijs van GRIP maakt zich zorgen over de heropstart van de scholen Netwerk onderwijs van GRIP maakt zich zorgen over de heropstart van de scholen 12 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Reactie GRIP op het advies van de VLOR ‘Een pleidooi voor strategische beleidsplanning om inclusief onderwijs te kunnen realiseren’ Reactie GRIP op het advies van de VLOR ‘Een pleidooi voor strategische beleidsplanning om inclusief onderwijs te kunnen realiseren’ 05 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Wat is de stand van zaken van het nieuw begeleidingsdecreet? Wat is de stand van zaken van het nieuw begeleidingsdecreet? 04 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Wat vindt GRIP van het rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’? Wat vindt GRIP van het rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’? 29 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs ‘Hefbomen voor inclusie’ – ouders vertellen ‘Hefbomen voor inclusie’ – ouders vertellen 20 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs Ouders voor Inclusie overhandigde de bezorgdheden van ouders met betrekking tot het begeleidingsdecreet aan de minister Ouders voor Inclusie overhandigde de bezorgdheden van ouders met betrekking tot het begeleidingsdecreet aan de minister 03 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs Rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’ Rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’ 23 mrt 2020 / Seline Somers Onderwijs Sofie studeert verder na een Individueel Aangepast Curriculum Sofie studeert verder na een Individueel Aangepast Curriculum 21 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Sem wil geen les volgen in het buitengewoon onderwijs Sem wil geen les volgen in het buitengewoon onderwijs 20 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Jonathan maakt zich zorgen over zijn diploma secundair onderwijs Jonathan maakt zich zorgen over zijn diploma secundair onderwijs 19 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Alles valt of staat met een goed team en voldoende ondersteuning voor Lio Alles valt of staat met een goed team en voldoende ondersteuning voor Lio 18 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs De begeleiding van Ot is veel standvastiger dankzij het PAB-budget De begeleiding van Ot is veel standvastiger dankzij het PAB-budget 17 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs GRIP stelt voor: #onderwijs GRIP stelt voor: #onderwijs 14 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs M-decreet en de zorg in het gewoon onderwijs: Rapport van het Rekenhof M-decreet en de zorg in het gewoon onderwijs: Rapport van het Rekenhof 07 jan 2020 / Seline Somers Onderwijs België volgt Europese onderwijsaanbevelingen onvoldoende op België volgt Europese onderwijsaanbevelingen onvoldoende op 06 jan 2020 / Seline Somers Onderwijs Potential: Power to teach all Potential: Power to teach all (Toekomstige) leerkrachten competenter maken in het creëren van een inclusieve leeromgevingen. 09 dec 2019 / Seline Somers Onderwijs Minister Ben Weyts maakt zijn ambitie voor het Vlaams onderwijs bekend Minister Ben Weyts maakt zijn ambitie voor het Vlaams onderwijs bekend 26 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs Onderzoek bevestigt de uitspraak van de minister: ‘Inclusie is een recht, geen gunst’ Onderzoek bevestigt de uitspraak van de minister: ‘Inclusie is een recht, geen gunst’ 19 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs ' Inclusie blijft wel ons uitgangspunt. Het is een recht en geen gunst.' zegt Minister Weyts ' Inclusie blijft wel ons uitgangspunt. Het is een recht en geen gunst.' zegt Minister Weyts 08 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs ‘Een nieuw begeleidingsdecreet! Welke redelijke aanpassingen aan het M-decreet?’ ‘Een nieuw begeleidingsdecreet! Welke redelijke aanpassingen aan het M-decreet?’ 06 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs De Vlaamse regering blijft zich inzetten voor inclusief onderwijs De Vlaamse regering blijft zich inzetten voor inclusief onderwijs Inclusief onderwijs wordt niet naar de prullenmand verwezen. GRIP is tevreden met de duidelijkheid die minister Weyts brengt. 28 okt 2019 / Seline Somers Onderwijs Word vrijwilliger in het Netwerk Onderwijs Word vrijwilliger in het Netwerk Onderwijs 28 okt 2019 / Marie Aeles Onderwijs Opiniestukken regeerakkoord Opiniestukken regeerakkoord Op 1 oktober 2019 publiceerde de nieuwe Vlaamse regering hun regeerakkoord. 11 okt 2019 / Seline Somers Onderwijs Q&A inclusief onderwijs Q&A inclusief onderwijs Op zondag 8 september 2019 was de documentaire ‘Inclusief’ van Ellen Vermeulen te zien op Canvas. Daar een film niet alles kan tonen beantwoordt GRIP de 5 meest gestelde vragen. 10 sep 2019 / Seline Somers Onderwijs Wat na het basisonderwijs? Wat na het basisonderwijs? Vanaf schooljaar 2019 – 2020 zijn er een aantal wijzigingen aan de toelatingsvoorwaarden voor het eerste leerjaar van het secundair onderwijs. Wat betekent dit nu? 19 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Startnota Vlaamse onderhandelingen Startnota Vlaamse onderhandelingen Wat betekenen nu deze enkele zinnen in de startnota? 13 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Update adviesnota: Ondersteuning nodig in de gewone school Update adviesnota: Ondersteuning nodig in de gewone school In 2017 schreef GRIP een adviesnota over de ondersteuning in het gewoon onderwijs. Ondertussen is het nieuwe ondersteuningsmodel ingevoerd en bijgestuurd. Tijd voor een update van onze nota. 13 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Wat verwacht GRIP van de volgende minister van onderwijs? Wat verwacht GRIP van de volgende minister van onderwijs? Onderwijs is een veel besproken thema tijdens de aanloop naar de verkiezingen van 26 mei 2019. Wat verwacht GRIP rond inclusie en M-decreet? 20 mei 2019 / Seline Somers Onderwijs Nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning types 2, 4, 6 en 7 Nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning types 2, 4, 6 en 7 Officiële communicatie met betrekking tot nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning  types 2, 4, 6 en 7. 06 mei 2019 / Seline Somers Onderwijs Hoe verder met het M-decreet? Hoe verder met het M-decreet? De Vlaamse, federale en Europese verkiezingen komen er aan en onderwijs is een hot topic in aanloop naar deze verkiezingen. Het M-decreet wordt alweer druk bediscussieerd. 29 mrt 2019 / Seline Somers Onderwijs Stijging aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs ook bij telling in februari Stijging aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs ook bij telling in februari Minister Crevits praat de stijging van leerlingen in het buitengewoon onderwijs opnieuw goed. 04 mrt 2019 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Voorlopige standpunten GRIP over de open end financiering voor kinderen die inclusief onderwijs volgen met een (gemotiveerd) verslag type 2, 4, 6 en 7 Voorlopige standpunten GRIP over de open end financiering voor kinderen die inclusief onderwijs volgen met een (gemotiveerd) verslag type 2, 4, 6 en 7 Hoe staat GRIP tegenover de nieuwe maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften opgenomen in onderwijsdecreet XXIX? 11 feb 2019 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Doorbraak ondersteuning voor leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Doorbraak ondersteuning voor leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Leerlingen met een verslag type 2, 4, 6 of 7 ontvangen momenteel veel minder ondersteuning in het gewoon onderwijs in vergelijking met de leerlingen in het buitengewoon onderwijs. Om dit op te lossen ... 04 feb 2019 / Seline Somers
Verberg submenu