Beheersovereenkomst VRT 2026-2030: wat GRIP adviseerde en wat we in het resultaat missen

In 2025 sloot de VRT een nieuwe beheersovereenkomst af met de Vlaamse Regering. Deze overeenkomst legt voor de komende vijf jaar vast aan welke afspraken de VRT zich moet houden om financiële middelen te ontvangen van de Vlaamse overheid voor de komende vijf jaar. Wat daarin wordt vastgelegd bepaalt dus in belangrijke mate hoe de VRT inzet op inclusie. 

Voor GRIP is dat heel belangrijk. Publieke media spelen namelijk een sleutelrol in de beeldvorming van personen met een handicap. En dus ook in het versterken of doorbreken van uitsluiting. Dat was de centrale boodschap die GRIP bracht tijdens de hoorzitting over de nieuwe beheersovereenkomst van de VRT in het Vlaams Parlement in mei 2025. [1] Tijdens die hoorzitting maakten we duidelijk wat we verwachten van de VRT op vlak van inclusie van personen met een handicap.  

Die toelichting werkten we verder uit in een standpuntnota, die een actueel en helder overzicht biedt van onze verwachtingen en aanbevelingen rond inclusie bij de publieke omroep. 

De nieuwe beheersovereenkomst is nu definitief afgesloten. [2] Hieronder geven we een samenvatting van wat we destijds hebben ingebracht. We lichten ook toe wat volgens ons ontbreekt in het eindresultaat. Tot slot leggen we uit waarom we de komende periode het beleid van de VRT naar inclusie van personen met een handicap toe nauwgezet zullen opvolgen. 

Onze verwachtingen: inclusie vraagt meer dan goede intenties

Inclusie van personen met een handicap kan geen vrijblijvende ambitie zijn. Ook op vlak van media vraagt dit een doordacht beleid. Tijdens de hoorzitting in het Vlaams Parlement benadrukten we dat punt duidelijk.  

We hebben toen duidelijk uitgelegd wat we van de VRT verwachten: 

• Een duidelijke visie op inclusieve beeldvorming.  
• Concrete doelstellingen, zowel kwalitatief als kwantitatief, op vlak van schermzichtbaarheid en tewerkstelling. 
• Sterk diversiteitsbeleid en partnerschap, dat de structurele betrokkenheid van personen met een handicap en hun representatieve organisaties waarborgt, in lijn met het NOOZO-principe (Niets Over Ons Zonder Ons). 
• Hanteer het VN-Verdrag Handicap als leidraad in beleid, programmakeuze en informatieve opdracht van de VRT. 

Dat waren de krijtlijnen die we tijdens de hoorzitting hebben geschetst en die we nadien verder uitwerkten in onze standpuntnota. Ze reiken verder dan dat moment en vormen het blijvende kader voor onze verwachtingen van de publieke omroep. 

Deze verwachtingen steunen op wetenschappelijk onderzoek naar inclusie en sluiten aan bij de internationale verplichtingen onder het VN-Verdrag Handicap. Het VN-Verdrag Handicap benadrukt duidelijk het belang van de media in het bevorderen van een inclusieve en niet-stereotiepe beeldvorming. 

Van hoorzitting naar beheersovereenkomst

Tijdens de hoorzitting werd erkend dat het werk rond inclusie van personen met een handicap niet voldoende is. Ook andere organisaties voor gelijke kansen waren het eens dat de VRT meer concrete en gerichte stappen moet zetten rond inclusie en diversiteit. 

Vanuit verschillende hoeken benadrukten deelnemers het belang van duidelijke doelstellingen, engagement en structurele betrokkenheid van partners.  

In de uiteindelijke beheersovereenkomst is die nood aan concretisering nauwelijks vertaald. Waar er in de vorige beheersovereenkomst nog kwantitatieve streefcijfers over schermaanwezigheid en tewerkstelling waren verankerd in KPI’s, zijn die volledig geschrapt. Een KPI (Key Performance Indicator) is een meetbare doelstelling die toelaat om concreet op te volgen of een afgesproken doel wordt bereikt. In de plaats komt er één algemene kwalitatieve KPI:  

KPI 28. VRT rapporteert jaarlijks over hoe ze werk maakt van een meer evenwichtige en inclusieve beeldvorming en hoe ze inzet op meer diversiteit in haar personeelsbestand. Daarbij geeft VRT ook aan waar verdere inspanningen nodig zijn en welke concrete stappen ze zal ondernemen. (VRT Beheersovereenkomst 2026-2030, p. 35) 

Inhoudelijk blijft dit bijzonder algemeen. Er worden geen concrete verwachtingen geformuleerd over schermzichtbaarheid of tewerkstelling. Er zijn geen meetbare doelstellingen. Er is geen uitwerking van wat een ‘meer evenwichtige en inclusieve beeldvorming’ betekent. Er is geen garantie op structureel overleg of toetsing met partnerorganisaties. De betrokkenheid van personen met een handicap bij het diversiteitsbeleid wordt niet verankerd.  

Waar tijdens de hoorzitting werd gepleit voor meer concrete maatregelen en verankering, bevat de beheersovereenkomst vooral intenties en rapporteringsplichten. En dit zonder duidelijke garanties, afdwingbare engagementen of manieren om dit te toetsen. Daar zien wij een probleem. 

Waarom dit ons teleurstelt

Hoewel we het belang van kwalitatieve doelstellingen erkennen, zien we dat de ambitie rond inclusie van personen met een handicap vandaag is afgezwakt.

• De centrale KPI over diversiteit en inclusie blijft erg vaag. Wat een ‘meer evenwichtige en inclusieve beeldvorming’ concreet betekent, wordt niet uitgeklaard. Wanneer men werkt met kwalitatieve doelstellingen, zonder ze concreet te maken, zijn deze erg moeilijk af te dwingen.
• Kwantitatieve KPI’s over schermzichtbaarheid en personeelsbestand die aanwezig waren in de vorige beheersovereenkomst zijn volledig geschrapt. Nochtans zijn cijfers geen tegenstelling van een kwalitatieve aanpak. Ze zijn net een noodzakelijke basis om vooruitgang zichtbaar en bespreekbaar te maken. 
• Overleg met middenveldorganisaties wordt niet structureel verankerd via KPI’s. Daardoor dreigt inspraak afhankelijk te worden van losse bereidheid in plaats van duidelijke afspraken.

Extra afspraken over overleg en rapportering kunnen deze tekortkomingen niet opvangen zolang ze niet stevig ingebed zijn in de beheersovereenkomst zelf.

Wat verder?

Wat wij tijdens de hoorzitting hebben toegelicht, was geen eindpunt maar een uitnodiging om verder te concretiseren en versterken[SW1] . We zijn dan ook erg teleurgesteld dat die signalen maar in beperkte mate zijn opgenomen in de uiteindelijke beheersovereenkomst. 

De nieuwe beheersovereenkomst geeft de VRT vrijheid om haar opdracht rond inclusie vorm te geven vanuit haar interne visie en beleid, zonder kwantitatieve doelstellingen die bindend zijn. Die beleidsruimte kan een kans zijn voor inclusie als ze gegrepen wordt. 

Onze ervaring leert dat aantoonbare vooruitgang niet vanzelfsprekend is. De eerdere kwantitatieve doelstelling rond schermzichtbaarheid werd niet gehaald. De norm van 2% bleef buiten bereik. Goede intenties alleen zijn niet genoeg. Er zijn blijvende inspanningen nodig. 

GRIP blijft de uitvoering van de beheersovereenkomst dan ook nauwgezet opvolgen. We zullen de rapportering kritisch bekijken en blijven vragen om transparantie en een structurele betrokkenheid. Als de nodige vooruitgang uitblijft, openen we het debat opnieuw.

Inclusie is essentieel voor de opdracht van een publieke omroep die er wil zijn voor iedereen. Daarom laten wij dit dossier niet los. 

De volledige standpuntnota van GRIP kan je hier lezen: Standpuntnota 2025 Advies bij de beheersovereenkomst VRT

[1] Hoorzitting over de nieuwe beheersovereenkomst van de Vlaamse Gemeenschap met VRT: Hoorzitting 401 (2024-2025) nr. 7 voor de Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media, Vlaams Parlement (2025). https://www.vlaamsparlement.be/nl/parlementair-werk/commissies/commissievergaderingen/1906378 

[2] VRT. (2025). Beheersovereenkomst 2026—2030 tussen de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie.