Groot alarm vanuit NOOZO over BVR toeleiding PVB

In december 2024 dienden de parlementsleden van de meerderheidspartijen een voorstel van decreet in om die toeleidingsprocedure te wijzigen. Je zou wel nog een PVB kunnen aanvragen, maar het VAPH zou je geen erkenning meer geven dat je recht hebt op een PVB.  

Zowel NOOZO, het Vlaams Mensenrechteninsttuut, de Vlaamse Raad als GRIP waren zeer kritisch voor de plannen om de toeleidingsprocedure te veranderen. Vooral de extra rechtsonzekerheid is een doorn in het oog. Wie een PVB aanvraagt, krijgt het al zwaar te verduren, omdat ze voor jarenlang op de wachtlijst worden gezet. Voor de overheid zelf is het een ook een heel ongemakkelijke situatie: ze staat zwaar in het krijt bij iedereen die een brief heeft waar in staat dat hij of zij recht heeft op een PVB van een bepaalde noogte. Er is een 'legitieme verwachting' gecreëerd bij elk van de mensen die een brief heeft gekregen, maar die verwachting wordt niet waargemaakt. Het zou allesbehalve vreemd zijn als mensen hiertegen naar de rechtbank zouden gaan, met de brief in de hand.    

De oplossing die men heeft bedacht is: we gaan geen belofte meer doen die we niet kunnen waarmaken. Dat klinkt misschien op het eerste zicht mooi en logisch. Maar het is natuurlijk niet de oplossing. Het verkort de wachttijd niet van de mensen. En het doet het recht op ondersteuning en de eigen regie erover via een eigen budget verschrompelen. Als het PVB zou worden ingeperkt door de regering hebben mensen geen enkel been meer om op te staan om hiertegen te protesteren.

Advies NOOZO

Ondertussen heeft bevoegd minister Gennez een Besluit voorbereid om de regelgeving toch te wijzigen. Het Besluit is al voor een eerste keer goedgekeurd door de collega’s van de Vlaamse regering. Er is advies gevraagd aan de Vlaamse raad Welzijn en de Vlaamse Adviesraad NOOZO.

Het advies van NOOZO werd vrijdag 8 mei gepubliceerd op de website van NOOZO. 

Bekijk hier het advies van NOOZO over het Besluit van de Vlaamse regering over de toeleidingsprocedure PVB

De conclusie van NOOZO is: 

"Wij zien enkele positieve punten, maar onze bezorgdheid overheerst. De hervorming maakt de procedure complexer, biedt minder zekerheid en lost de belofte van een actueel budget niet in."

In het advies gaat NOOZO in op volgende punten: 

• Minder rechtszekerheid voor de aanvrager
• De belofte van een actueel budget wordt niet ingelost
• Een complexere procedure, geen vereenvoudiging
• Herinschalen: een ernstige rode vlag
• Een strengere procedure op meerdere punten
• Mensen met een beperkte zorgnood aan de poort tegengehouden
• Een hervorming die onvoldoende verantwoord wordt

"Luister naar personen met een handicap"

NOOZO heeft haar rol als adviesraad van personen met een handicap goed opgenomen. Nu is het aan de beleidsmakers om hun verantwoordelijkheid te nemen. 

GRIP rekent erop dat beleidsmakers nu eindelijk de terechte kritieken ter harte nemen en deze hervorming stopzetten. Dit is een eerste hervorming bij het VAPH. De bezorgdheden over de conceptnota met geplande hervormingen zijn gigantisch. Het draagvlak om de toegang tot PVB en PAB niet af te sluiten maar juist te versterken is zeer groot. 

Als mensen bij aanvraag PVB geen brief meer krijgen waarin een erkenning staat van de overheid dat ze een PVB zouden moeten krijgen, zijn ze nog verder van huis dan nu. Dat is geen stap vooruit, maar een stap achteruit. In de context van de rest van de conceptnota waarbij er hervormingen gepland worden van wie nog in aanmerking zal kunnen komen voor een PVB, is dit nog problematischer. 

GRIP roept beleidsmakers ook op om meer uitleg en transparantie te geven naar wat de hervormingen aan de toeleiding zouden betekenen

• voor alle bestaande budgethouders in het geval dat hun situatie verslechtert en ze een hoger budget nodig hebben.
• voor alle kinderen en jongeren met een handicap die een PAB aanvragen in de toekomst. volgens de plannen in de conceptnota zal het PAB gelijkgeschakeld worden met PVB en de regelgeving PVB op PAB worden toegepast.