Wat als... we nu eens werk zouden maken van één inclusief onderwijssysteem ?

Onderwijs VN-Verdrag Wat als... we nu eens werk zouden maken van één inclusief onderwijssysteem ?

GRIP streeft naar het recht op inclusief onderwijs. Naar aanleiding van een artikel in De Standaard (24 januari) kregen we heel wat reacties van ouders die vinden dat hun kinderen best geholpen worden in het buitengewoon onderwijs. Wat vindt GRIP dat er moet gebeuren met het buitengewoon onderwijs ?

Eerst even dit: waarom heeft GRIP het over één inclusief onderwijssysteem ?

Minister van onderwijs Hilde Crevits benadrukt steeds opnieuw dat ze er voor kiest om een apart buitengewoon onderwijssysteem aan te houden. GRIP wijst er op dat dit in strijd is met het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Unia, het interfederaal gelijkekansencentrum, neemt hierover hetzelfde standpunt in.

Dit VN-Verdrag werd aangenomen door België en dus dient de overheid een strategie uit te werken met duidelijke doelstellingen en een duidelijke timing om het recht op inclusief onderwijs te verwezenlijken. In recente richtlijnen van het VN-Comité (general comment, 2016) wordt aangegeven dat er werk moet worden gemaakt van één inclusief onderwijssysteem en dat het in stand houden van twee gescheiden onderwijssystemen niet verenigbaar is met die verplichting.

Wat dan met het buitengewoon onderwijs ?

GRIP staat pal achter het VN-Verdrag wat betreft één inclusief onderwijssysteem. GRIP bedoelt daarmee evenwel niet dat het buitengewoon onderwijs van vandaag op morgen moet worden afgeschaft. Er is een stappenplan nodig om uiteindelijk binnen vijf, tien of misschien vijftien jaar uit te komen bij dit inclusief onderwijssysteem. We moeten wel in rechte lijn hier naartoe gaan, stappen vooruit zetten. Daarbij moeten gewoon en buitengewoon onderwijs samenvloeien. Het huidige buitengewoon onderwijs is duidelijk niet inclusief. Maar ook het huidige gewoon onderwijs is dit niet. Met andere woorden: ‘gewoon’ gewoon onderwijs is niet inclusief.

Om het nog anders uit te drukken. Wij willen niets afbreken, noch het gewoon onderwijs, noch het buitengewoon onderwijs. We roepen op om iets nieuws op te bouwen: een inclusief onderwijssysteem. 

En het M-decreet ?

Met het M-decreet zijn een aantal stappen gezet om inclusief onderwijs waar te maken. Maar het M-decreet volstaat niet. Men mag wat het M-decreet op de rails zet dan ook niet verwarren met inclusief onderwijs. Een van de punten waar het M-decreet erg in tekortschiet is de ondersteuning van leerlingen met een handicap en hun leerkrachten in het gewoon onderwijs. Daarom is het nodig werk te maken van een hervorming van de ondersteuning. Van minister Crevits verwachten we nu dus een stevig hervormingsplan. Met het juiste perspectief: één inclusief onderwijssysteem. Daarvoor zijn nieuwe maatregelen nodig. We zouden kunnen spreken van M-decreet deel 2. Maar wat minister Crevits nu voorstelt is jammer genoeg ondermaats. 

Terechte bezorgdheid bij ouders en leerkrachten uit het buitengewoon onderwijs.

We merken dat het streven naar inclusief onderwijs en vooral de doelstelling van één inclusief onderwijssysteem voor veel mensen en natuurlijk voor ouders en leerkrachten uit het buitengewoon onderwijs ongeloofwaardig klinkt. Een moeder reageerde in de pers: ‘ik krijg daar kippenvel van’.

Even toch opmerken dat inclusief onderwijs, ook voor kinderen met een uitgesproken handicap, thans in Vlaanderen op veel plaatsen al waargemaakt wordt. Het is dus geen onrealistische theorie, het is maakbare praktijk. Deze inclusieve praktijk zou anderen moeten kunnen inspireren.  

Maar we begrijpen de bezorgdheid van ouders die vrezen voor het wegvallen van het buitengewoon onderwijs. Hun bezorgdheid is terecht, in die zin dat de specifieke aanpak, de zorg op maat niet mag wegvallen. Wanneer wij vanuit GRIP pleiten voor inclusief onderwijs, dan pleiten we voor kwaliteitsvol inclusief onderwijs. Dat wil zeggen onderwijs op maat en met de nodige ondersteuning. Wat ouders nu voor hun kinderen terugvinden in het buitengewoon onderwijs moeten ze ook in dat inclusief onderwijs terugvinden: zorg op maat, voldoende ondersteuning, expertise, multidisciplinaire aanpak, aandacht voor hun welbevinden... noem maar op. Met als pluspunt dat het inclusief is, samen met alle andere leerlingen en in de eigen omgeving. Dus waarom inclusief onderwijs? Wel omdat het inclusief is.

Men moet daartoe de stap maken van het denken in 'speciaal onderwijs' als een aparte plaats naar 'speciaal onderwijs' als dienstverlening'. In de VS klinkt dit als: 'special education is a service, not a place'.

Inclusief… maar uitzonderlijk toch (even) apart.

Men stelt ook de vraag hoe het dan moet met kinderen met een heel uitgesproken handicap, die veel medische zorg nodig hebben, die moeilijkheden hebben om in een groep te functioneren (bv. wegens autisme of ernstige gedragsproblemen) of die wegens ernstige verstandelijke beperkingen moeilijk tot leren komen. Of wat men leerlingen met leerstoornissen, emotionele of gedragsproblemen die volledig vastrijden ?

Voor GRIP is het duidelijk: als ondersteuning en ‘leerzorg op maat' voor bepaalde leerlingen effectief inhouden dat ze zich op bepaalde momenten of eventueel zelfs permanent dienen af te zonderen van de klasgroep, dan moet deze leerzorg op maat hen geboden worden. Ook dus in een ‘inclusief onderwijssysteem’. Dit moet echter uitzonderlijk zijn, weloverwogen, bij voorkeur tijdelijk (als time-out) en nabij de inclusieve school.

Als we evenwel naar de huidige situatie kijken, is dit de wereld op zijn kop: men vertrekt vanuit het principe dat iedereen met een handicap thuishoort in het buitengewoon onderwijs en dat er per uitzondering wel eens een leerling met een 'lichte' handicap in aanmerking komt voor inclusie. De cijfers liegen er trouwens niet om. Vlaanderen staat bovenaan de lijst van de doorverwijzingen naar het buitengewoon onderwijs en na twee jaar M-decreet is nog maar een lichte verschuiving waar te nemen. Bovendien ervaren ouders van kinderen met een grote ondersteuningsnood, kinderen met een ‘ernstige, meervoudige handicap’ heel wat tegenwerking wanneer ze proberen inclusief onderwijs waar te maken.

Dus onze oproep is: laat ons allen samen werk maken van één kwalitatief inclusief onderwijssysteem, waarbij inclusie de regel is en (tijdelijke) afzondering de uitzondering.

Gerelateerde artikels

Onderwijs School wordt veroordeeld wegens weigeren van leerling met een handicap School wordt veroordeeld wegens weigeren van leerling met een handicap Primeur in Vlaanderen: rechter doet uitspraak over het niet naleven van het M-decreet. 13 nov 2018 / Patrick Vandelanotte Mensenrechten VN-Verdrag Opleiding voor (mensenrechten)activisten Opleiding voor (mensenrechten)activisten Binnenkort start weer een training ‘Leren organiseren voor sociale verandering’. Wat, waar, hoe? We interviewden Roel Stynen van organisator Tractie. 12 nov 2018 / Katrijn Ruts Onderwijs GRIP is verontwaardigd over de uitspraken van Minister Crevits GRIP is verontwaardigd over de uitspraken van Minister Crevits Op 18 oktober 2018 verspreidde minister Crevits een persbericht over de stijging van het aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs. Haar reactie op deze ‘groei’ is in strijd met de inclusieve vi ... 19 okt 2018 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Is de overgangsmaatregel kleine types door alle scholen gekend? Is de overgangsmaatregel kleine types door alle scholen gekend? Hoeveel ondersteuning kunnen scholen buitengewoon onderwijs bieden aan de kinderen met een (gemotiveerd) verslag kleine types en hun school voor gewoon onderwijs? GRIP ontvangt signalen van ouders dat ... 01 okt 2018 / Seline Somers Onderwijs Gelijke kansenbeleid VN-Verdrag Rapport onderwijsexperts Rapport onderwijsexperts De laatste dagen hebben een aantal onderwijsexperts zich uitgesproken over het Vlaamse onderwijs. Minister Crevits kreeg een nipte voldoende voor inclusief onderwijs. 10 sep 2018 / Seline Somers Overgangsmaatregelen kleine types Overgangsmaatregelen kleine types GRIP is tevreden met de overgangsmaatregelen die minister Crevits aankondigt voor de ondersteuning van leerlingen met een handicap bij inclusief onderwijs. 27 jun 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs M-decreet: wijzigingen aan bestaande regelgeving M-decreet: wijzigingen aan bestaande regelgeving Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) legde op 7 juni 2018 het ontwerp van een wijzingsdecreet voor aan de commissie onderwijs van het Vlaams Parlement. 06 jun 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Nog eens: debat over het M-decreet en inclusief onderwijs. Nog eens: debat over het M-decreet en inclusief onderwijs. Op donderdag 3 mei in de commissie onderwijs van het Vlaams parlement. 01 mei 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Mensenrechten Discussie M-decreet: vooruit of achteruit met inclusief onderwijs? Discussie M-decreet: vooruit of achteruit met inclusief onderwijs? Heel wat discussie over het M-decreet. Moeten we nu op het vlak van inclusie stappen vooruit of achteruit zetten? 12 apr 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Mensenrechten Geweigerd op school: het verhaal van Merel Geweigerd op school: het verhaal van Merel Nog steeds worden leerlingen met Downsyndroom geweigerd in Vlaamse scholen. 30 mrt 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Mensenrechten Vlaanderen schendt het recht op inclusief onderwijs Vlaanderen schendt het recht op inclusief onderwijs 30 mrt 2018 / Patrick Vandelanotte Mensenrechten Bezorgd om de rechten van kinderen met een handicap Bezorgd om de rechten van kinderen met een handicap Op 1 maart verschenen de schaduwrapporten over de rechten van het kind. 09 mrt 2018 / Patrick Vandelanotte Werk VN-Verdrag De Commissie Diversiteit van de SERV spreekt zich uit over de uitvoering van het VN-Verdrag De Commissie Diversiteit van de SERV spreekt zich uit over de uitvoering van het VN-Verdrag Waar staan we met de uitvoering van het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een handicap? De Commissie Diversiteit van de SERV maakt een stand van zaken op. 11 dec 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Hoe verliep de opstart van het nieuwe ondersteuningsmodel? Hoe verliep de opstart van het nieuwe ondersteuningsmodel? Vanuit een eerste inschatting komt GRIP tot de conclusie dat het nieuwe ondersteuningsmodel (nog) geen antwoord biedt op alle ondersteuningsnoden. 31 okt 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs VN-Verdrag Huiswerk niet klaar voor ondersteuning leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Huiswerk niet klaar voor ondersteuning leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs In De Juristenkrant staat Annelies D’Espallier stil bij de uitspraak van de rechter over het tekort aan ondersteuning voor leerlingen met een visuele handicap en de vraag hoe men, overeenkomstig het V ... 24 okt 2017 / Patrick Vandelanotte Mensenrechten VN-Verdrag Freedom Drive Mars is aangekomen! Freedom Drive Mars is aangekomen! 300 personen met een handicap uit heel Europa hebben deelgenomen aan de 8ste Freedom Drive Mars. Lees het persbericht. 27 sep 2017 / Katrijn Ruts Wonen VN-Verdrag "Stop het institutionaliseren van mensen met een handicap." "Stop het institutionaliseren van mensen met een handicap." Persbericht GRIP: Richtlijnen Verenigde Naties noodzaken ander handicapbeleid. De Verenigde Naties hebben op 27 augustus 2017 een reeks historische richtlijnen uitgevaardigd voor de uitvoering van ... 14 sep 2017 / Katrijn Ruts Onderwijs Ondersteuning Een schooljaar begint op 1 september... Een schooljaar begint op 1 september... Op 1 september ging met het nieuwe schooljaar ook het nieuwe model voor ondersteuning voor het M-decreet van start. Eind goed, al goed? Journaliste Kaja Verbeke van Apache liet GRIP, het Steunpunt voo ... 08 sep 2017 / Katrijn Ruts Onderwijs Ondersteuning Persbericht GRIP: Inclusief schooljaar start met een handicap Persbericht GRIP: Inclusief schooljaar start met een handicap GRIP verstuurde een persbericht naar aanleiding van de opstart van het nieuwe schooljaar. Hierin besluiten we dat het ondersteuningsmodel een stap voorwaarts is maar onvoldoende. We focussen extra op ... 30 aug 2017 / Katrijn Ruts Onderwijs Ondersteuning Meer PAB's nodig voor inclusief onderwijs Meer PAB's nodig voor inclusief onderwijs Het ontbreken van de toegang tot persoonlijke assistentie zet een rem op de doorbraak van het inclusief onderwijs in Vlaanderen. Minister Crevits en minister Vandeurzen dienen ervoor te zorgen dat er ... 24 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs GRIP spreekt zich uit over het nieuwe ondersteuningsmodel GRIP spreekt zich uit over het nieuwe ondersteuningsmodel We wagen ons aan een eerste, voorlopige beoordeling van het ondersteuningsmodel zoals dit vanaf 1 september 2017 van start gaat. 23 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Ondersteuningsmodel een valse start? Ondersteuningsmodel een valse start? Er bereiken ons heel wat signalen dat veel scholen - in het gewoon en het buitengewoon onderwijs - niet klaar zijn om op 1 september van start te gaan met het nieuwe ondersteuningsmodel. 22 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Info nieuw ondersteuningsmodel 1 september 2017 Info nieuw ondersteuningsmodel 1 september 2017 Vanaf 1 september 2017 treedt een nieuw ondersteuningsmodel in werking. Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften en de scholen voor gewoon onderwijs zullen op een nieuwe wijze ondersteund worden. 21 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Gelijke kansenbeleid Vlaamse Gemeenschap veroordeeld wegens te weinig GON-begeleiding Vlaamse Gemeenschap veroordeeld wegens te weinig GON-begeleiding De Vlaamse Gemeenschap wordt veroordeeld voor tekort aan GON-begeleiding. 30 jun 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Minister Crevits stelt nieuw ondersteuningsmodel voor Minister Crevits stelt nieuw ondersteuningsmodel voor Als reactie op een vraag van Caroline Gennez (sp.a), stelde minister Crevits in de commissie onderwijs van 18 mei (2017) het nieuwe ondersteuningsmodel voor. De vraag is natuurlijk of er nu vanaf 1 se ... 18 mei 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Persbericht GRIP: onduidelijkheid ondersteuning inclusief onderwijs Persbericht GRIP: onduidelijkheid ondersteuning inclusief onderwijs Persbericht GRIP 10 mei 2017: minister Crevits komt te laat met duidelijkheid over de ondersteuning binnen inclusief onderwijs. 10 mei 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Adviesnota: ondersteuning nodig in de gewone school Adviesnota: ondersteuning nodig in de gewone school GRIP pleit voor de realisatie van inclusief onderwijs in Vlaanderen. Met het M-decreet werd daar een eerste stap voor gezet, maar verdere stappen zijn dringend nodig. GRIP verwacht dat vanaf september ... 17 feb 2017 / Patrick Vandelanotte Gelijke kansenbeleid VN-Verdrag Slechte cijfers zetten domper op 10 jaar VN-Verdrag Slechte cijfers zetten domper op 10 jaar VN-Verdrag Het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap blaast op 13 december 2016 10 kaarsjes uit. Maar op die 10 jaar zijn de rechten van personen met een handicap er niet op vooruit gegaan, ... 12 dec 2016 / Katrijn Ruts Onderwijs Mensenrechten Open brief ouders Maxim Open brief ouders Maxim Dat er nog een lange weg te gaan is om inclusief onderwijs waar te maken wordt duidelijk uit de brief van de ouders van Maxim aan de leerkrachten van de Sint-Lutgardis Openluchtschool in Schoten. GRIP ... 28 mei 2016 / Patrick Vandelanotte VN-Verdrag Brochure "JA zeggen, JA doen" Brochure "JA zeggen, JA doen" De GRIP brochure "JA zeggen, JA doen": een reisgids voor parlementsleden en beleidsmakers bij de implementatie van het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. 03 dec 2015 / Patrick Vandelanotte VN-Verdrag Tekst VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap Tekst VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap De Verenigde Naties nam op 13 december 2006 het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap aan. België nam dit verdrag aan (ratificatie) op 2 juli 2009. Lees hier de volledige tekst va ... 01 aug 2014 / Patrick Vandelanotte
Verberg submenu