Vlaanderen schendt het recht op inclusief onderwijs

Onderwijs Mensenrechten Vlaanderen schendt het recht op inclusief onderwijs

In een uitspraak van het Europees Comité voor Sociale Rechten wordt Vlaanderen terecht gewezen wegens schendingen van het recht op inclusief onderwijs. GRIP wijst er al lange tijd op dat het onderwijsbeleid, zelfs met het M-decreet, tekort schiet op het vlak van inclusief onderwijs. Dit wordt nu bevestigd door deze belangrijke uitspraak van het Europees Comité voor Sociale Rechten.

Uitspraak bij collectieve klacht

De Europese organisatie Validity (voorheen Mental Disability Advocacy Centre (MDAC)) diende met de steun van GRIP in 2014 een collectieve klacht in bij het Europees Comité voor Sociale Rechten, een juridisch orgaan van de Raad van Europa. De klacht staat stil bij een aantal tekorten op het vlak van inclusief onderwijs voor leerlingen met een verstandelijke beperking in Vlaanderen. Op 16 oktober 2017 kwam het comité tot een uitspraak. En op 29 maart 2018 werd deze uitspraak publiek bekend gemaakt.

Welke tekortkomingen stelt het comité vast ?

  • Om te beginnen zijn er de cijfers die aantonen dat leerlingen met een verstandelijke handicap nog steeds veelvuldig doorverwezen worden naar het buitengewoon onderwijs. Het comité is niet onder de indruk van de effecten van het M-decreet op dit vlak.
  • Wie toch inclusief onderwijs volgt, botst opnieuw op drempels. Schoolgebouwen scoren onvoldoende op gebied van toegankelijkheid en er wordt te weinig ondersteuning voorzien. Dit tekort aan ondersteuning wordt door het comité benoemt als het niet voorzien van redelijke aanpassingen, wat neerkomt op discriminatie. Daarbij speelt ook een tekort aan persoonlijke assistentie mee door de lange wachtlijsten PAB.
  • Het comité stelt ook vast dat er geen voldoende verweer bestaat tegen een weigering van een leerling met een verstandelijke handicap in een gewone school. Scholen kunnen te gemakkelijk leerlingen weigeren zonder gevolgen voor de school.
  • Het comité haalt aan dat een groep leerlingen met ernstige en meervoudige beperkingen wordt vrijgesteld van de leerplicht en helemaal geen onderwijs krijgen.

Geweigerd op school

Dat er nog steeds leerlingen met een verstandelijke handicap worden geweigerd is ook bekend uit meldingen bij GRIP. Zo spraken we met Monica en Filip uit Ruiselede die getuigen over de weigering van Merel (8 jaar, dochter met Downsyndroom):

"Merel werd vorig jaar, bij de overgang van kleuter naar lager onderwijs geweigerd in de plaatselijke school. Deze weigering is onterecht, maar we konden daar niet veel tegen ondernemen. We werden niet gesteund door het CLB. Zelfs een bemiddelingspoging van UNIA mocht niet baten. We zijn dus met Merel en onze 2 jongere kinderen naar een school in een andere gemeente moeten trekken. Nu volgt Merel daar sinds september les in het eerste leerjaar en dat loopt heel goed. Ze krijgt ook de nodige ondersteuning. We zijn daar tevreden over. Het is een prachtig voorbeeld van inclusie. Het bewijst ook dat de weigering van de plaatselijke school onterecht was. Maar het blijft wrang dat Merel niet naar die school kan. Volgens ons is dit pure discriminatie. Ons kind is uitgesloten van de school in onze gemeente omdat ons kind een verstandelijke handicap heeft. Maar we staan als ouders machteloos."

Het principe van inclusief onderwijs

Opmerkelijk is dat het comité ook duidelijk vastlegt wat het perspectief van inclusief onderwijs moet zijn, overeenkomstig het Europees Sociaal Charter. Het belang van het kind is altijd gediend met inclusief onderwijs. Dit is een terechtwijzing van het standpunt van de Vlaamse regering. Die pleit voor het behoud van een afzonderlijk systeem van buitengewoon onderwijs: "Voor sommige kinderen zal onderwijs in een gespecialiseerde setting het recht op onderwijs het best dienen." (nota ondersteuningsmodel Minister Crevits, 10.01.2017)

Conclusie

Opnieuw krijgt Vlaanderen een draai om de oren vanwege het schenden van het recht op inclusief onderwijs. Belgische rechters zeiden het al, het Comité bij het Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap zag al tekortkomingen en nu ziet ook het Comité bij het Europees Sociaal Handvest hoe Vlaanderen te traag en ondermaats werk maakt van inclusief onderwijs voor leerlingen met een handicap.

Het beleid zet stappen, maar ze zijn telkens te weinig onderdeel van een coherent actieplan dat gericht is op het verwezenlijken van het recht op inclusief onderwijs als mensenrecht voor alle deelnemers aan deze samenleving. Het onderwijssysteem kabbelt voort maar ondertussen moeten ouders, leerlingen en leerkrachten nog verder buigen onder een groot gebrek aan doortastendheid. En intussen zijn er nog steeds leerlingen die niet op gelijke voet onderwijs kunnen genieten of zelfs helemaal worden uitgesloten. 

Wat vraagt GRIP?

GRIP blijft vaststellen dat men in Vlaanderen veel te traag werk maakt van inclusief onderwijs. Het M-decreet is een belangrijke stap, maar slechts een eerste stap. De maatregelen die men vanuit de overheid neemt zijn te weinig doortastend om tot een echte vooruitgang te komen. Het is nodig om een versnelling hoger te schakelen. GRIP vraagt dat de Vlaamse regering een strategisch plan opstelt voor de realisatie van inclusief onderwijs voor alle leerlingen in Vlaanderen, met duidelijkheid over de timing en de inzet van middelen.

Drie conrete acties die op korte termijn kunnen genomen worden:

  • Leerlingen met een handicap die les volgen in het gewoon onderwijs zouden over dezelfde middelen voor ondersteuning moeten beschikken als in het buitengewoon onderwijs. Dit kan met een leerlinggebonden budget. Nu zijn er nog een pak meer middelen beschikbaar in het buitengewoon onderwijs en die ongelijkheid betekent een rem op de kwaliteit van het inclusief onderwijs dat wordt opgestart.
  • Ouders die voor inclusief onderwijs kiezen stoten nog op heel wat weerstanden. We vragen daarom om de werking van het Steunpunt voor Inclusie, dat ouders kan informeren en bijstaan, te bestendigen en te versterken.
  • Sommige leerlingen met een grote ondersteuningsnood hebben assistentie nodig. We vragen dat minister Vandeurzen meer persoonlijke assistentiebudgetten (PAB) zou toekennen voor leerlingen met een handicap die naar de gewone school gaan. Nu blijven tal van deze leerlingen jarenlang op de wachtslijst staan en worden ze op die wachtlijst voorbijgestoken door kinderen die naar een internaat gaan. 

Gerelateerde artikels

Onderwijs GRIP is verontwaardigd over de uitspraken van Minister Crevits GRIP is verontwaardigd over de uitspraken van Minister Crevits Op 18 oktober 2018 verspreidde minister Crevits een persbericht over de stijging van het aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs. Haar reactie op deze ‘groei’ is in strijd met de inclusieve vi ... 19 okt 2018 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Is de overgangsmaatregel kleine types door alle scholen gekend? Is de overgangsmaatregel kleine types door alle scholen gekend? Hoeveel ondersteuning kunnen scholen buitengewoon onderwijs bieden aan de kinderen met een (gemotiveerd) verslag kleine types en hun school voor gewoon onderwijs? GRIP ontvangt signalen van ouders dat ... 01 okt 2018 / Seline Somers Onderwijs Gelijke kansenbeleid VN-Verdrag Rapport onderwijsexperts Rapport onderwijsexperts De laatste dagen hebben een aantal onderwijsexperts zich uitgesproken over het Vlaamse onderwijs. Minister Crevits kreeg een nipte voldoende voor inclusief onderwijs. 10 sep 2018 / Seline Somers Mensenrechten Leander niet meer welkom bij jeugdbeweging Leander niet meer welkom bij jeugdbeweging Moeder van jongen met autisme stapt naar UNIA omdat de leiding laat horen dat haar zoon niet verder naar de scouts kan. 06 aug 2018 / Patrick Vandelanotte Overgangsmaatregelen kleine types Overgangsmaatregelen kleine types GRIP is tevreden met de overgangsmaatregelen die minister Crevits aankondigt voor de ondersteuning van leerlingen met een handicap bij inclusief onderwijs. 27 jun 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs M-decreet: wijzigingen aan bestaande regelgeving M-decreet: wijzigingen aan bestaande regelgeving Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) legde op 7 juni 2018 het ontwerp van een wijzingsdecreet voor aan de commissie onderwijs van het Vlaams Parlement. 06 jun 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Nog eens: debat over het M-decreet en inclusief onderwijs. Nog eens: debat over het M-decreet en inclusief onderwijs. Op donderdag 3 mei in de commissie onderwijs van het Vlaams parlement. 01 mei 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Mensenrechten Discussie M-decreet: vooruit of achteruit met inclusief onderwijs? Discussie M-decreet: vooruit of achteruit met inclusief onderwijs? Heel wat discussie over het M-decreet. Moeten we nu op het vlak van inclusie stappen vooruit of achteruit zetten? 12 apr 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Mensenrechten Geweigerd op school: het verhaal van Merel Geweigerd op school: het verhaal van Merel Nog steeds worden leerlingen met Downsyndroom geweigerd in Vlaamse scholen. 30 mrt 2018 / Patrick Vandelanotte Mensenrechten Bezorgd om de rechten van kinderen met een handicap Bezorgd om de rechten van kinderen met een handicap Op 1 maart verschenen de schaduwrapporten over de rechten van het kind. 09 mrt 2018 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Hoe verliep de opstart van het nieuwe ondersteuningsmodel? Hoe verliep de opstart van het nieuwe ondersteuningsmodel? Vanuit een eerste inschatting komt GRIP tot de conclusie dat het nieuwe ondersteuningsmodel (nog) geen antwoord biedt op alle ondersteuningsnoden. 31 okt 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs VN-Verdrag Huiswerk niet klaar voor ondersteuning leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Huiswerk niet klaar voor ondersteuning leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs In De Juristenkrant staat Annelies D’Espallier stil bij de uitspraak van de rechter over het tekort aan ondersteuning voor leerlingen met een visuele handicap en de vraag hoe men, overeenkomstig het V ... 24 okt 2017 / Patrick Vandelanotte Mensenrechten Een stem voor iedereen! Een stem voor iedereen! ENIL Conferentie: Independent Living: A Voice for All’. GRIP woonde deze Europese conferentie bij en schotelt je een aantal inspirerende quotes voor! 17 okt 2017 / Katrijn Ruts Mensenrechten Freedom Drive 2017 in beeld Freedom Drive 2017 in beeld Op 27 september 2017 vond de 8ste Freedom Drive Mars plaats in Brussel. Bekijk de foto's ... en kom ook naar de volgende editie over twee jaar! 09 okt 2017 / Katrijn Ruts Mensenrechten VN-Verdrag Freedom Drive Mars is aangekomen! Freedom Drive Mars is aangekomen! 300 personen met een handicap uit heel Europa hebben deelgenomen aan de 8ste Freedom Drive Mars. Lees het persbericht. 27 sep 2017 / Katrijn Ruts Onderwijs Ondersteuning Een schooljaar begint op 1 september... Een schooljaar begint op 1 september... Op 1 september ging met het nieuwe schooljaar ook het nieuwe model voor ondersteuning voor het M-decreet van start. Eind goed, al goed? Journaliste Kaja Verbeke van Apache liet GRIP, het Steunpunt voo ... 08 sep 2017 / Katrijn Ruts Onderwijs Ondersteuning Persbericht GRIP: Inclusief schooljaar start met een handicap Persbericht GRIP: Inclusief schooljaar start met een handicap GRIP verstuurde een persbericht naar aanleiding van de opstart van het nieuwe schooljaar. Hierin besluiten we dat het ondersteuningsmodel een stap voorwaarts is maar onvoldoende. We focussen extra op ... 30 aug 2017 / Katrijn Ruts Onderwijs Ondersteuning Meer PAB's nodig voor inclusief onderwijs Meer PAB's nodig voor inclusief onderwijs Het ontbreken van de toegang tot persoonlijke assistentie zet een rem op de doorbraak van het inclusief onderwijs in Vlaanderen. Minister Crevits en minister Vandeurzen dienen ervoor te zorgen dat er ... 24 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs GRIP spreekt zich uit over het nieuwe ondersteuningsmodel GRIP spreekt zich uit over het nieuwe ondersteuningsmodel We wagen ons aan een eerste, voorlopige beoordeling van het ondersteuningsmodel zoals dit vanaf 1 september 2017 van start gaat. 23 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Ondersteuningsmodel een valse start? Ondersteuningsmodel een valse start? Er bereiken ons heel wat signalen dat veel scholen - in het gewoon en het buitengewoon onderwijs - niet klaar zijn om op 1 september van start te gaan met het nieuwe ondersteuningsmodel. 22 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Info nieuw ondersteuningsmodel 1 september 2017 Info nieuw ondersteuningsmodel 1 september 2017 Vanaf 1 september 2017 treedt een nieuw ondersteuningsmodel in werking. Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften en de scholen voor gewoon onderwijs zullen op een nieuwe wijze ondersteund worden. 21 aug 2017 / Patrick Vandelanotte Gelijke kansenbeleid Persbericht GRIP Inclusiespiegel Vlaanderen 2016 Persbericht GRIP Inclusiespiegel Vlaanderen 2016 Cijfers handicap benadrukken strukturele kloof. "Beleid moet in de inclusiespiegel durven kijken". 30 jun 2017 / Katrijn Ruts Onderwijs Gelijke kansenbeleid Vlaamse Gemeenschap veroordeeld wegens te weinig GON-begeleiding Vlaamse Gemeenschap veroordeeld wegens te weinig GON-begeleiding De Vlaamse Gemeenschap wordt veroordeeld voor tekort aan GON-begeleiding. 30 jun 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Minister Crevits stelt nieuw ondersteuningsmodel voor Minister Crevits stelt nieuw ondersteuningsmodel voor Als reactie op een vraag van Caroline Gennez (sp.a), stelde minister Crevits in de commissie onderwijs van 18 mei (2017) het nieuwe ondersteuningsmodel voor. De vraag is natuurlijk of er nu vanaf 1 se ... 18 mei 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Persbericht GRIP: onduidelijkheid ondersteuning inclusief onderwijs Persbericht GRIP: onduidelijkheid ondersteuning inclusief onderwijs Persbericht GRIP 10 mei 2017: minister Crevits komt te laat met duidelijkheid over de ondersteuning binnen inclusief onderwijs. 10 mei 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs Adviesnota: ondersteuning nodig in de gewone school Adviesnota: ondersteuning nodig in de gewone school GRIP pleit voor de realisatie van inclusief onderwijs in Vlaanderen. Met het M-decreet werd daar een eerste stap voor gezet, maar verdere stappen zijn dringend nodig. GRIP verwacht dat vanaf september ... 17 feb 2017 / Patrick Vandelanotte Onderwijs VN-Verdrag Wat als... we nu eens werk zouden maken van één inclusief onderwijssysteem ? Wat als... we nu eens werk zouden maken van één inclusief onderwijssysteem ? GRIP streeft naar het recht op inclusief onderwijs. Naar aanleiding van een artikel in De Standaard (24 januari) kregen we heel wat reacties van ouders die vinden dat hun kinderen best geholpen worden ... 31 jan 2017 / Patrick Vandelanotte
Verberg submenu