Rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’

Onderwijs Rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’

In september 2019 legde de Commissie Struyf, een onafhankelijke commissie van experten en academici, het rapport ‘Evaluatie van het nieuw ondersteuningsmodel’ voor aan het Vlaams Parlement.

Het rapport werd eind januari 2020 vrijgegeven. De stuurgroep ondersteuningsmodel kreeg op woensdag 29 januari toelichting door professor Struyf en op woensdag 11 maart heeft ze het rapport toegelicht in de Commissie Onderwijs waarna de commissieleden vragen konden stellen.

Met dit artikel willen we voornamelijk informeren over de inhoud. De reflectie van GRIP op het artikel volgt later.

Evaluatiedoel

Bij de invoering van het nieuw ondersteuningsmodel werd decretaal vastgelegd dat het model na 2 schooljaren dient geëvalueerd te worden. De evaluatie heeft beleidsleren als doel en dit op 2 niveaus:

  • op het niveau van beleid
  • op het niveau van de organisatie en werking op het terrein

Evaluatie-aspecten

Om deze doelstelling te bereiken werden volgende evaluatie-aspecten vastgelegd door het Vlaams Parlement:

  • het gehanteerde verdelingsmechanisme
  • de doelmatige aanwending van de middelen
  • de personeelseffecten
  • de ondersteuning in de klas voor de leerling en de leerkracht
  • de leerlingenbewegingen

Toenmalig Vlaams minister voor Onderwijs Hilde Crevits heeft hieraan nog een evaluatie-aspect toegevoegd:

  • de ervaringen van leerlingen en ouders met de ondersteuning

Kanttekeningen

De Commissie maakt echter wel een aantal kanttekeningen bij de evaluatie:

  • de beschikbare tijd voor de evaluatie was beperkt
  • het ondersteuningsmodel is/was nog in volle evolutie
  • de korte tijdspanne waarop de evaluatie werd gevraagd heeft ook een invloed op de beschikbaarheid van data en inzichten.

Positieve punten huidig ondersteuningsmodel

Na elk hoofdstuk heeft de Commissie een aantal aandachtspunten en conclusies geformuleerd. Hieruit hebben ze de volgende positieve punten gedistilleerd.

  • Bundeling en uitbreiding van middelen voor ondersteuning
  • Leerkracht- en teamgerichte ondersteuning op de klasvloer, naast leerlinggerichte ondersteuning
  • Uitwerking op korte termijn van het ondersteuningsmodel in de praktijk
  • Ruime aandacht voor expertisedeling en -ontwikkeling binnen de ondersteuningsteams
  • Opportuniteiten voor het buitengewoon onderwijs
  • Opportuniteiten tot gezamenlijke visieontwikkeling en intensievere regionale samenwerking
  • Gelijke financiering voor leerlingen met een verslag type 2, 4, 6 of 7 in het gewoon en buitengewoon onderwijs.

Knelpunten huidig ondersteuningsmodel

Er worden na elk hoofdstuk ook vele knelpunten geformuleerd die de Commissie samenvat als volgt:

  • Het ondersteuningsmodel mist een stevige basis (van brede basiszorg en verhoogde zorg in scholen voor gewoon onderwijs)
  • Het design van het ondersteuningsmodel is complex
  • Het design houdt risico’s in voor de bestendiging van de handelingsverlegenheid in het gewoon onderwijs
  • Het design houdt risico’s in voor budgettaire beheersbaarheid en leidt tot ongelijke behandeling
  • Er is wantrouwen in beschikbaarheid van ondersteuningsmogelijkheden
  • De samenwerking tussen partners in ondersteuning is weinig efficiënt
  • De prestatieregeling voor ondersteuners is onaangepast aan de realiteit van het ondersteuningsmodel
  • Ondersteuningsnetwerken missen een beleidsmatige pijler
  • Een gezamenlijke visie ontbreekt
  • Een toekomstperspectief voor ondersteuners ontbreekt.

Aanbevelingen

Na elk hoofdstuk staan er een aantal aanbevelingen met betrekking tot dat hoofdstuk. Die zijn als volgt samen te vatten:

  • Zorg voor sterke scholen gewoon onderwijs die verantwoordelijk zijn voor het beleid op leerlingenbegeleiding en dit door de brede basiszorg en de verhoogde zorg te versterken via:
    • een meer expliciet en (pro-)actieve rol uit te bouwen voor de pedagogische begeleidingsdienst;
    • het versterken van schoolteams met (para)medische, sociale, psychologische en orthopedagogische profielen;
    • professionalisering;
    • kwaliteitstoezicht.
  • Maak een eenvoudig, duidelijk transparant ondersteuningsmodel
  • Faciliteer efficiënte samenwerking en transparante communicatie
  • Voorzie continue, stabiele en kwaliteitsvolle ondersteuning op maat die ten goede komt aan leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften en hun leerkrachten
  • Zorg voor een autonoom personeelsbeleid voor ondersteunersteams
  • Blijf inzetten op professionele ontwikkeling zowel voor ondersteuners als voor personeelsleden gewoon onderwijs
  • Betrek ouders en leerlingen als gelijkwaardige partner
  • Werk naar aan een kwaliteitsvolle werkwijze voor de toekenning van ondersteuning.

Toekomst

De Commissie is van oordeel dat het huidige ondersteuningsmodel op zijn minst dient geoptimaliseerd te worden om volgende knelpunten weg te werken door:

  • Het model om te buigen naar 1 spoor in plaats van 2 sporen
  • Het financieringsmechanisme te optimaliseren
  • Van Ondersteuningsnetwerken netoverstijgende samenwerkingsverbanden te maken
  • Ondersteuningsnetwerken los te koppelen van buitengewoon onderwijs.

Het advies van de Commissie gaat zelfs nog een stapje verder. Ze raadt namelijk aan om een denkoefening op te starten over mogelijke alternatieve modellen omdat ze vreest dat het optimaliseren van het huidige model niet alle knelpunten in voldoende mate zal wegwerken. In dit nieuwe model ziet ze dan ook graag dat:

  • Piste 1: De middelen voor ondersteuning toegekend worden aan scholen voor gewoon onderwijs of scholengemeenschappen zodanig dat scholen voor gewoon onderwijs eindverantwoordelijkheid hebben over het volledige zorgcontinuüm
  • Piste 2: CLB-medewerkers, ondersteuners en competentiebegeleiders samen 1 entiteit vormen
  • De noodzakelijke randvoorwaarden geïdentificeerd worden
  • De voor- en nadelen afgewogen worden
  • Stapsgewijze implementatie
  • Helder en (politiek) gedragen doel op lange termijn.

Meer inlichtingen?

Rapport nieuw ondersteuningsmodel

Commissie onderwijs op woensdag 11 maart 2020

Powerpoint gebruikt op 29 januari 2020 voor de toelichting aan de stuurgroep ondersteuningsmodel

Departement Onderwijs en Vorming

Gerelateerde artikels

Onderwijs De lessen starten op 1 september 2020. Mijn kind behoort tot een risicogroep. Kan mijn kind naar school? De lessen starten op 1 september 2020. Mijn kind behoort tot een risicogroep. Kan mijn kind naar school? 26 aug 2020 / Seline Somers Onderwijs Administratieve vereenvoudiging gemotiveerd verslag op komst Administratieve vereenvoudiging gemotiveerd verslag op komst 27 jul 2020 / Seline Somers Onderwijs GRIP volgt de klacht op over inclusief onderwijs bij het Europees Comité voor sociale rechten GRIP volgt de klacht op over inclusief onderwijs bij het Europees Comité voor sociale rechten Validity, vroeger MDAC (Mental Disability Advocacy Center), blijft met de steun van GRIP vzw de klacht bij het Europees Comité voor de Sociale Rechten in verband met inclusief onderwijs in Vlaanderen ... 23 jul 2020 / Seline Somers Onderwijs Beluister jij ook de podcasts over inclusief onderwijs van Unia? Beluister jij ook de podcasts over inclusief onderwijs van Unia? In 2 afleveringen kom je meer te weten over inclusief onderwijs. 15 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Netwerk onderwijs van GRIP maakt zich zorgen over de heropstart van de scholen Netwerk onderwijs van GRIP maakt zich zorgen over de heropstart van de scholen 12 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Reactie GRIP op het advies van de VLOR ‘Een pleidooi voor strategische beleidsplanning om inclusief onderwijs te kunnen realiseren’ Reactie GRIP op het advies van de VLOR ‘Een pleidooi voor strategische beleidsplanning om inclusief onderwijs te kunnen realiseren’ 05 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Wat is de stand van zaken van het nieuw begeleidingsdecreet? Wat is de stand van zaken van het nieuw begeleidingsdecreet? 04 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Wat vindt GRIP van het rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’? Wat vindt GRIP van het rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’? 29 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs ‘Hefbomen voor inclusie’ – ouders vertellen ‘Hefbomen voor inclusie’ – ouders vertellen 20 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs Ouders voor Inclusie overhandigde de bezorgdheden van ouders met betrekking tot het begeleidingsdecreet aan de minister Ouders voor Inclusie overhandigde de bezorgdheden van ouders met betrekking tot het begeleidingsdecreet aan de minister 03 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs Sofie studeert verder na een Individueel Aangepast Curriculum Sofie studeert verder na een Individueel Aangepast Curriculum 21 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Sem wil geen les volgen in het buitengewoon onderwijs Sem wil geen les volgen in het buitengewoon onderwijs 20 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Jonathan maakt zich zorgen over zijn diploma secundair onderwijs Jonathan maakt zich zorgen over zijn diploma secundair onderwijs 19 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Alles valt of staat met een goed team en voldoende ondersteuning voor Lio Alles valt of staat met een goed team en voldoende ondersteuning voor Lio 18 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs De begeleiding van Ot is veel standvastiger dankzij het PAB-budget De begeleiding van Ot is veel standvastiger dankzij het PAB-budget 17 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs GRIP stelt voor: #onderwijs GRIP stelt voor: #onderwijs 14 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs M-decreet en de zorg in het gewoon onderwijs: Rapport van het Rekenhof M-decreet en de zorg in het gewoon onderwijs: Rapport van het Rekenhof 07 jan 2020 / Seline Somers Onderwijs België volgt Europese onderwijsaanbevelingen onvoldoende op België volgt Europese onderwijsaanbevelingen onvoldoende op 06 jan 2020 / Seline Somers Onderwijs Potential: Power to teach all Potential: Power to teach all (Toekomstige) leerkrachten competenter maken in het creëren van een inclusieve leeromgevingen. 09 dec 2019 / Seline Somers Onderwijs Minister Ben Weyts maakt zijn ambitie voor het Vlaams onderwijs bekend Minister Ben Weyts maakt zijn ambitie voor het Vlaams onderwijs bekend 26 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs Onderzoek bevestigt de uitspraak van de minister: ‘Inclusie is een recht, geen gunst’ Onderzoek bevestigt de uitspraak van de minister: ‘Inclusie is een recht, geen gunst’ 19 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs ' Inclusie blijft wel ons uitgangspunt. Het is een recht en geen gunst.' zegt Minister Weyts ' Inclusie blijft wel ons uitgangspunt. Het is een recht en geen gunst.' zegt Minister Weyts 08 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs ‘Een nieuw begeleidingsdecreet! Welke redelijke aanpassingen aan het M-decreet?’ ‘Een nieuw begeleidingsdecreet! Welke redelijke aanpassingen aan het M-decreet?’ 06 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs De Vlaamse regering blijft zich inzetten voor inclusief onderwijs De Vlaamse regering blijft zich inzetten voor inclusief onderwijs Inclusief onderwijs wordt niet naar de prullenmand verwezen. GRIP is tevreden met de duidelijkheid die minister Weyts brengt. 28 okt 2019 / Seline Somers Onderwijs Word vrijwilliger in het Netwerk Onderwijs Word vrijwilliger in het Netwerk Onderwijs 28 okt 2019 / Marie Aeles Onderwijs Opiniestukken regeerakkoord Opiniestukken regeerakkoord Op 1 oktober 2019 publiceerde de nieuwe Vlaamse regering hun regeerakkoord. 11 okt 2019 / Seline Somers Onderwijs Q&A inclusief onderwijs Q&A inclusief onderwijs Op zondag 8 september 2019 was de documentaire ‘Inclusief’ van Ellen Vermeulen te zien op Canvas. Daar een film niet alles kan tonen beantwoordt GRIP de 5 meest gestelde vragen. 10 sep 2019 / Seline Somers Onderwijs Wat na het basisonderwijs? Wat na het basisonderwijs? Vanaf schooljaar 2019 – 2020 zijn er een aantal wijzigingen aan de toelatingsvoorwaarden voor het eerste leerjaar van het secundair onderwijs. Wat betekent dit nu? 19 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Startnota Vlaamse onderhandelingen Startnota Vlaamse onderhandelingen Wat betekenen nu deze enkele zinnen in de startnota? 13 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Update adviesnota: Ondersteuning nodig in de gewone school Update adviesnota: Ondersteuning nodig in de gewone school In 2017 schreef GRIP een adviesnota over de ondersteuning in het gewoon onderwijs. Ondertussen is het nieuwe ondersteuningsmodel ingevoerd en bijgestuurd. Tijd voor een update van onze nota. 13 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Wat verwacht GRIP van de volgende minister van onderwijs? Wat verwacht GRIP van de volgende minister van onderwijs? Onderwijs is een veel besproken thema tijdens de aanloop naar de verkiezingen van 26 mei 2019. Wat verwacht GRIP rond inclusie en M-decreet? 20 mei 2019 / Seline Somers Onderwijs Nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning types 2, 4, 6 en 7 Nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning types 2, 4, 6 en 7 Officiële communicatie met betrekking tot nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning  types 2, 4, 6 en 7. 06 mei 2019 / Seline Somers Onderwijs Inclusie, ervaring uit het buitenland Inclusie, ervaring uit het buitenland Hoe ervaren Vlamingen inclusief onderwijs in het buitenland? 10 apr 2019 / Seline Somers Onderwijs Hoe verder met het M-decreet? Hoe verder met het M-decreet? De Vlaamse, federale en Europese verkiezingen komen er aan en onderwijs is een hot topic in aanloop naar deze verkiezingen. Het M-decreet wordt alweer druk bediscussieerd. 29 mrt 2019 / Seline Somers Onderwijs Stijging aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs ook bij telling in februari Stijging aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs ook bij telling in februari Minister Crevits praat de stijging van leerlingen in het buitengewoon onderwijs opnieuw goed. 04 mrt 2019 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Voorlopige standpunten GRIP over de open end financiering voor kinderen die inclusief onderwijs volgen met een (gemotiveerd) verslag type 2, 4, 6 en 7 Voorlopige standpunten GRIP over de open end financiering voor kinderen die inclusief onderwijs volgen met een (gemotiveerd) verslag type 2, 4, 6 en 7 Hoe staat GRIP tegenover de nieuwe maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften opgenomen in onderwijsdecreet XXIX? 11 feb 2019 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Doorbraak ondersteuning voor leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Doorbraak ondersteuning voor leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Leerlingen met een verslag type 2, 4, 6 of 7 ontvangen momenteel veel minder ondersteuning in het gewoon onderwijs in vergelijking met de leerlingen in het buitengewoon onderwijs. Om dit op te lossen ... 04 feb 2019 / Seline Somers
Verberg submenu