Reactie GRIP op het advies van de VLOR ‘Een pleidooi voor strategische beleidsplanning om inclusief onderwijs te kunnen realiseren’

Onderwijs Reactie GRIP op het advies van de VLOR ‘Een pleidooi voor strategische beleidsplanning om inclusief onderwijs te kunnen realiseren’

Met het M-decreet zette het onderwijs in Vlaanderen in 2015 de eerste stappen richting een inclusief onderwijssysteem. De voorbije 5 jaar is het M-decreet al regelmatig bijgeschaafd en we zijn er nog niet. De Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) formuleerde op eigen initiatief een advies met betrekking tot inclusief onderwijs. In dit advies geven ze de richting aan waarin het onderwijs voor kinderen en jongeren met specifieke noden moet evolueren, zowel op de lange termijn als op de korte termijn.

De VLOR organiseerde, ter voorbereiding van dit advies, in totaal 5 dialoogtafels met: maatschappelijke middenveldorganisaties; andere beleidsdomeinen (Welzijn, Volksgezondheid, Werk, Kinderopvang); ouders en lerenden; ondersteuningsnetwerken en scholen; wetenschappelijke experten.

Het Netwerk Onderwijs van GRIP boog zich over het advies en kwam tot de volgende conclusies:

Inclusie is de ambitie

De VLOR blijft naar voren schuiven dat inclusie de ambitie is en pleit voor een haalbaar transitieproces steunende op 7 beleidsassen.

GRIP vindt het echter een gemiste kans dat de VLOR zijn advies nog steeds formuleert met een tweesporen onderwijs[1] in plaats van één inclusief onderwijssysteem. De definities inclusie en inclusief onderwijs blijven nogal vaag en zijn niet conform het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Om te evalueren naar één inclusief onderwijssysteem dienen zowel gewoon als buitengewoon onderwijs op te gaan in een nieuwe onderwijsvorm: inclusief onderwijs. Dit betekent zeker niet het afschaffen van het buitengewoon onderwijs van vandaag op morgen. Er is een stappenplan nodig om als het ware een fusie van gewoon en buitengewoon onderwijs mogelijk te maken.

[1] Scholen voor gewoon onderwijs en scholen voor buitengewoon onderwijs

7 beleidsassen

Universal Design

De VLOR adviseert dat onderwijsveranderingen vanaf het begin moeten inspelen op wat alle leerlingen nodig hebben om goed te kunnen leren, dus ook de leerlingen met een handicap.

GRIP is grote voorstander van het Universal Design principe. Hoe minder uitzonderingen er nodig zijn, hoe meer iedereen als normaal wordt beschouwd en hoe minder er dus kan gediscrimineerd worden.

Een transversaal beleid

Via transversaal beleid wil de VLOR andere beleidsdomeinen zoals Welzijn, Gezondheid, Werk en Mobiliteit een actieve rol laten spelen om inclusief onderwijs te kunnen realiseren.

GRIP pleit al verschillende jaren voor een meer transversaal beleid binnen onderwijs. PAB’s kunnen bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen in het meer realiseren van inclusief onderwijs. We vinden het dan ook spijtig dat de VLOR in dit advies geen aandacht besteedt aan het PAB.

Een continuüm aan leeromgevingen gebaseerd op een continuüm aan zorg

Het zorgcontinuüm vormt in het onderwijs de basis voor de begeleiding van leerlingen met specifieke onderwijsnoden. In het advies staat dan ook te lezen dat het verder uitbouwen van het zorgcontinuüm noodzakelijk is.

Ook GRIP vindt dit noodzakelijk en meer specifiek: fase 0 en 1 van het zorgcontinuüm hebben volgens GRIP nog veel groeimarge.

Uitklaren van de rol van het buitengewoon onderwijs

De VLOR geeft aan dat de plaats van het buitengewoon onderwijs in een inclusief onderwijssysteem dient herbekeken te worden. Maar de VLOR blijft vasthouden aan gesegregeerde settings voor bepaalde leerlingen.

GRIP had hier een progressiever advies verwacht. Onder een inclusief onderwijssysteem verstaat GRIP dat inclusief onderwijs voor alle leerlingen met een beperking de eerste optie is en dat zoveel mogelijk, in principe alle leerlingen, in dezelfde scholen en klassen les volgen: ‘Special education is a service, not a place’.

De leerling als voorwaardige partner bij het uittekenen van onderwijsleertrajecten

Net zoals de VLOR vindt GRIP dat een leerling inspraak moet hebben in zijn onderwijsleertraject. GRIP is zelf de mening toegedaan dat een leerling medezeggenschap en controle dient te krijgen over de middelen voor ondersteuning binnen het inclusief onderwijs.

De ouders als volwaardig partners

Voor GRIP is het een evidentie dat net zoals de leerlingen, ook hun ouders worden meegenomen als volwaardige partners in het onderwijsleertraject van hun kind.

Basisopleiding en professionalisering

Een veranderingsproces vraagt aanpassingen, zaken moeten anders worden aangepakt.  Zoals de VLOR aangeeft hebben de personeelsleden hierbij opleiding, professionalisering en ondersteuning nodig. Ook GRIP is die mening toegedaan.

Algemene conclusie

De Vlaamse Regering heeft een nieuw begeleidingsdecreet aangekondigd om het proces naar meer en betere inclusie in goede banen te leiden. Natuurlijk staat de timing nu onder druk door de coronacrisis. Maar het is vooral nog onduidelijk wat het nieuwe begeleidingsdecreet juist zal inhouden. We horen daar verschillende signalen rond. Voor GRIP staat voorop dat het recht op inclusief onderwijs versterkt wordt overeenkomstig de bepaling van de antidiscriminatiewetgeving en het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. 

GRIP vindt het belangrijk dat ook de verenigingen van personen met een handicap betrokken zijn bij deze belangrijk beleidsontwikkeling. We begrijpen dat de opmaak van een conceptnota vertraging oploopt, maar de coronacrisis mag geen excuus zijn voor een tekort aan betrokkenheid van de ouders en de leerlingen waar het hier om draait. De minister verwijst naar de VLOR. Maar in de VLOR is er geen formele vertegenwoordiging vanuit de verenigingen van personen met een handicap voorzien. Sinds het aantreden van minister Weyts is er nog geen enkel formeel contact doorgegaan tussen het kabinet en de grote groep verenigingen uit het middenveld van personen met een handicap. Wij zijn daar absoluut vragende partij naar. Er ligt trouwens al twee jaar een voorstel op tafel voor meer beleidsparticipatie waar niets mee gedaan wordt. Hier dreigt weer een nieuw decreet tot stand te komen zonder betrokkenheid van de ouders en de leerlingen waar het om draait. We kijken dus uit naar een initiatief van de minister om rond te tafel te gaan zitten en wat ons betreft voldoet de huidige werking van de VLOR daar niet aan.

Gerelateerde artikels

Onderwijs De lessen starten op 1 september 2020. Mijn kind behoort tot een risicogroep. Kan mijn kind naar school? De lessen starten op 1 september 2020. Mijn kind behoort tot een risicogroep. Kan mijn kind naar school? 26 aug 2020 / Seline Somers Onderwijs Administratieve vereenvoudiging gemotiveerd verslag op komst Administratieve vereenvoudiging gemotiveerd verslag op komst 27 jul 2020 / Seline Somers Onderwijs GRIP volgt de klacht op over inclusief onderwijs bij het Europees Comité voor sociale rechten GRIP volgt de klacht op over inclusief onderwijs bij het Europees Comité voor sociale rechten Validity, vroeger MDAC (Mental Disability Advocacy Center), blijft met de steun van GRIP vzw de klacht bij het Europees Comité voor de Sociale Rechten in verband met inclusief onderwijs in Vlaanderen ... 23 jul 2020 / Seline Somers Onderwijs Beluister jij ook de podcasts over inclusief onderwijs van Unia? Beluister jij ook de podcasts over inclusief onderwijs van Unia? In 2 afleveringen kom je meer te weten over inclusief onderwijs. 15 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Netwerk onderwijs van GRIP maakt zich zorgen over de heropstart van de scholen Netwerk onderwijs van GRIP maakt zich zorgen over de heropstart van de scholen 12 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Wat is de stand van zaken van het nieuw begeleidingsdecreet? Wat is de stand van zaken van het nieuw begeleidingsdecreet? 04 mei 2020 / Seline Somers Onderwijs Wat vindt GRIP van het rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’? Wat vindt GRIP van het rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’? 29 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs ‘Hefbomen voor inclusie’ – ouders vertellen ‘Hefbomen voor inclusie’ – ouders vertellen 20 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs Ouders voor Inclusie overhandigde de bezorgdheden van ouders met betrekking tot het begeleidingsdecreet aan de minister Ouders voor Inclusie overhandigde de bezorgdheden van ouders met betrekking tot het begeleidingsdecreet aan de minister 03 apr 2020 / Seline Somers Onderwijs Rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’ Rapport ‘Evaluatie van het nieuwe ondersteuningsmodel’ 23 mrt 2020 / Seline Somers Onderwijs Sofie studeert verder na een Individueel Aangepast Curriculum Sofie studeert verder na een Individueel Aangepast Curriculum 21 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Sem wil geen les volgen in het buitengewoon onderwijs Sem wil geen les volgen in het buitengewoon onderwijs 20 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Jonathan maakt zich zorgen over zijn diploma secundair onderwijs Jonathan maakt zich zorgen over zijn diploma secundair onderwijs 19 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs Alles valt of staat met een goed team en voldoende ondersteuning voor Lio Alles valt of staat met een goed team en voldoende ondersteuning voor Lio 18 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs De begeleiding van Ot is veel standvastiger dankzij het PAB-budget De begeleiding van Ot is veel standvastiger dankzij het PAB-budget 17 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs GRIP stelt voor: #onderwijs GRIP stelt voor: #onderwijs 14 feb 2020 / Seline Somers Onderwijs M-decreet en de zorg in het gewoon onderwijs: Rapport van het Rekenhof M-decreet en de zorg in het gewoon onderwijs: Rapport van het Rekenhof 07 jan 2020 / Seline Somers Onderwijs België volgt Europese onderwijsaanbevelingen onvoldoende op België volgt Europese onderwijsaanbevelingen onvoldoende op 06 jan 2020 / Seline Somers Onderwijs Potential: Power to teach all Potential: Power to teach all (Toekomstige) leerkrachten competenter maken in het creëren van een inclusieve leeromgevingen. 09 dec 2019 / Seline Somers Onderwijs Minister Ben Weyts maakt zijn ambitie voor het Vlaams onderwijs bekend Minister Ben Weyts maakt zijn ambitie voor het Vlaams onderwijs bekend 26 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs Onderzoek bevestigt de uitspraak van de minister: ‘Inclusie is een recht, geen gunst’ Onderzoek bevestigt de uitspraak van de minister: ‘Inclusie is een recht, geen gunst’ 19 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs ' Inclusie blijft wel ons uitgangspunt. Het is een recht en geen gunst.' zegt Minister Weyts ' Inclusie blijft wel ons uitgangspunt. Het is een recht en geen gunst.' zegt Minister Weyts 08 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs ‘Een nieuw begeleidingsdecreet! Welke redelijke aanpassingen aan het M-decreet?’ ‘Een nieuw begeleidingsdecreet! Welke redelijke aanpassingen aan het M-decreet?’ 06 nov 2019 / Seline Somers Onderwijs De Vlaamse regering blijft zich inzetten voor inclusief onderwijs De Vlaamse regering blijft zich inzetten voor inclusief onderwijs Inclusief onderwijs wordt niet naar de prullenmand verwezen. GRIP is tevreden met de duidelijkheid die minister Weyts brengt. 28 okt 2019 / Seline Somers Onderwijs Word vrijwilliger in het Netwerk Onderwijs Word vrijwilliger in het Netwerk Onderwijs 28 okt 2019 / Marie Aeles Onderwijs Opiniestukken regeerakkoord Opiniestukken regeerakkoord Op 1 oktober 2019 publiceerde de nieuwe Vlaamse regering hun regeerakkoord. 11 okt 2019 / Seline Somers Onderwijs Q&A inclusief onderwijs Q&A inclusief onderwijs Op zondag 8 september 2019 was de documentaire ‘Inclusief’ van Ellen Vermeulen te zien op Canvas. Daar een film niet alles kan tonen beantwoordt GRIP de 5 meest gestelde vragen. 10 sep 2019 / Seline Somers Onderwijs Wat na het basisonderwijs? Wat na het basisonderwijs? Vanaf schooljaar 2019 – 2020 zijn er een aantal wijzigingen aan de toelatingsvoorwaarden voor het eerste leerjaar van het secundair onderwijs. Wat betekent dit nu? 19 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Startnota Vlaamse onderhandelingen Startnota Vlaamse onderhandelingen Wat betekenen nu deze enkele zinnen in de startnota? 13 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Update adviesnota: Ondersteuning nodig in de gewone school Update adviesnota: Ondersteuning nodig in de gewone school In 2017 schreef GRIP een adviesnota over de ondersteuning in het gewoon onderwijs. Ondertussen is het nieuwe ondersteuningsmodel ingevoerd en bijgestuurd. Tijd voor een update van onze nota. 13 aug 2019 / Seline Somers Onderwijs Wat verwacht GRIP van de volgende minister van onderwijs? Wat verwacht GRIP van de volgende minister van onderwijs? Onderwijs is een veel besproken thema tijdens de aanloop naar de verkiezingen van 26 mei 2019. Wat verwacht GRIP rond inclusie en M-decreet? 20 mei 2019 / Seline Somers Onderwijs Nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning types 2, 4, 6 en 7 Nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning types 2, 4, 6 en 7 Officiële communicatie met betrekking tot nieuw omkaderingsmechanisme voor ondersteuning  types 2, 4, 6 en 7. 06 mei 2019 / Seline Somers Onderwijs Inclusie, ervaring uit het buitenland Inclusie, ervaring uit het buitenland Hoe ervaren Vlamingen inclusief onderwijs in het buitenland? 10 apr 2019 / Seline Somers Onderwijs Hoe verder met het M-decreet? Hoe verder met het M-decreet? De Vlaamse, federale en Europese verkiezingen komen er aan en onderwijs is een hot topic in aanloop naar deze verkiezingen. Het M-decreet wordt alweer druk bediscussieerd. 29 mrt 2019 / Seline Somers Onderwijs Stijging aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs ook bij telling in februari Stijging aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs ook bij telling in februari Minister Crevits praat de stijging van leerlingen in het buitengewoon onderwijs opnieuw goed. 04 mrt 2019 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Voorlopige standpunten GRIP over de open end financiering voor kinderen die inclusief onderwijs volgen met een (gemotiveerd) verslag type 2, 4, 6 en 7 Voorlopige standpunten GRIP over de open end financiering voor kinderen die inclusief onderwijs volgen met een (gemotiveerd) verslag type 2, 4, 6 en 7 Hoe staat GRIP tegenover de nieuwe maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften opgenomen in onderwijsdecreet XXIX? 11 feb 2019 / Seline Somers Onderwijs Ondersteuning Doorbraak ondersteuning voor leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Doorbraak ondersteuning voor leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs Leerlingen met een verslag type 2, 4, 6 of 7 ontvangen momenteel veel minder ondersteuning in het gewoon onderwijs in vergelijking met de leerlingen in het buitengewoon onderwijs. Om dit op te lossen ... 04 feb 2019 / Seline Somers
Verberg submenu