Flexi-jobs tijdens invaliditeit: wat zegt dat over onze arbeidsmarkt?

Werk Inkomen Een wegwijzer met twee pijlen die in een andere richting wijzen, toont dat je voor een keuze staat tussen twee verschillende wegen.

Vanaf 1 juli mag je tijdens een periode van invaliditeit niet meer een nieuwe flexi-job starten. Sommige personen kunnen een flexi verderzetten; onder strengere voorwaarden.

Het voorstel van parlementslid Nathalie Muylle brengt iets teweeg. De aandacht gaat naar mogelijkheden die door een verstrenging verdwijnen. Voor personen met een handicap, chronische ziekte of aandoening is dat debat relevant. Tegelijk mogen we niet voorbijgaan aan een fundamentelere vraag: wat zegt het feit dat duizenden mensen een invaliditeitsuitkering combineerden met een flexi-job eigenlijk over onze arbeidsmarkt?

Het debat gaat over meer dan flexi-jobs

Dat duizenden mensen een invaliditeitsuitkering combineerden met een flexi-job, wordt vaak aangehaald als argument om die mogelijkheid te behouden. Een bijkomend argument is dat het flexi-werk vaak plaatsvond in een andere sector of functie dan de oorspronkelijke job. Daardoor konden mensen, ondanks hun gezondheidsproblemen, toch blijven werken.
Voor die mensen bood een flexi-job de flexibiliteit die ze nodig hadden om actief te blijven. Denk aan aangepaste uren, een beperkte inzetbaarheid of extra inkomensverwerving. Het feit dat mensen tijdens een periode van invaliditeit gebruikmaakten van flexi-jobs, bewijst echter niet automatisch dat flexi-jobs de beste oplossing zijn voor het onderliggende probleem.

Wat zegt dit over onze arbeidsmarkt?

Vanuit GRIP bekijken we dit vanuit het recht op werk en inclusie. Dat personen met een invaliditeitsuitkering flexi-jobs konden uitvoeren, betekent niet automatisch dat flexi-jobs voor hen de meest geschikte vorm van arbeid waren. We zien het eerder als een signaal dat de reguliere arbeidsmarkt nog onvoldoende rekening houdt met hun noden.
Flexibiliteit, aangepaste werkuren en een geleidelijke opbouw van werk zijn, op het individuele niveau, fundamenteel; een noodzakelijke voorwaarde om weer gedeeltelijk te kunnen werken na uitval. Een inclusieve arbeidsmarkt zou die mogelijkheden ook binnen reguliere arbeidsrelaties structureel moeten bieden, met dezelfde arbeidsrechten én met sociale bescherming. Ook de combinatie van inkomen uit arbeid en inkomen uit sociale bescherming moet beter geregeld worden. Mensen mogen niet ontmoedigd worden door bijvoorbeeld een hoge belastingdruk wanneer zij opnieuw stappen richting werk zetten of willen verkennen wat mogelijk is op de arbeidsmarkt.

Flexi-jobs zijn geen duurzaam arbeidsmarktbeleid

Voor sommige mensen zal een beperking van nieuwe flexi-jobs tijdens invaliditeit betekenen dat een concrete mogelijkheid om te werken verdwijnt. Tegelijk mogen we een tijdelijke oplossing niet verwarren met het uiteindelijke doel. De vraag is hoe we ervoor zorgen dat reguliere tewerkstelling beter inspeelt op de noden van mensen met een handicap of chronische aandoening.

De vraag van de dag

Het debat over flexi-jobs legt uiteindelijk een veel groter probleem bloot. Of de beperking van nieuwe flexi-jobs tijdens een periode van invaliditeit op lange termijn een goede of slechte zaak blijkt te zijn, verandert niets aan de fundamentele vraag.

Wat zegt het over onze arbeidsmarkt dat duizenden mensen met een invaliditeitsuitkering, met toestemming van hun adviserend arts, de nodige flexibiliteit gemakkelijker vonden buiten hun reguliere arbeidscontracten dan daarbinnen?