"Onze regeringen moeten recht op ondersteuning respecteren"

Hoe verging het personen met een handicap tijdens het coronabeleid? Daarover ging het deze maand in het Vlaams Parlement. Wat vindt GRIP? 

Mensen van Gezin en Handicap/KVG, FOVIG en Onafhankelijk Leven spraken op 14 september 2020 in de parlementaire commissie over het coronabeleid. Hoe ging het met personen met een handicap de afgelopen 6 maanden? Je kan de gesprekken herbekijken via de volgende link (bespreking vanaf minuut 12)

Effect van de maatregelen van de minister van Welzijn op personen met een handicap

Twee belangenbehartigers en een bijstandorganisatie

Het Vlaams Parlement richtte naar aanleiding van de coronacrisis een tijdelijke commissie op. Die moet een evaluatie maken van de voorbije crisisperiode, er de nodige lessen uit te trekken voor de toekomst en de eerste aanzetten geven voor een postcoronatraject. In juli formuleerden de leden van de commissie, tot besluit van elf hoorzittingen, beleidsaanbevelingen voor de (residentiële) ouderenzorg. In september nemen ze de draad van de hoorzittingen opnieuw op en focussen ze op wat het coronabeleid inhoudt voor personen met een handicap.

Op 14 september had een hoorzitting plaats om verenigingen van personen met een handicap hierover aan het woord te laten. De Federatie van ouderverenigingen en gebruikersraden (FOVIG), Gezin en Handicap vzw/KVG en ook bijstandsorganisatie Onafhankelijk Leven werden uitgenodigd.

Vooral vanuit FOVIG en Gezin en Handicap vzw/KVG kwam (terecht!) kritiek op het weghalen van de PVB's van de mensen en het wegvallen van alle ondersteuning voor wie contracten had met voorzieningen voor personen met een handicap. De positie van de persoon met een handicap ten opzichte van de zorgaanbieders werd zwakker dan ooit, zo hekelden zij.

GRIP, als mensenrechtenorganisatie

Er is enorm veel te zeggen over corona en mensenrechten van personen met een handicap. Op onze website postten we de afgelopen 6 maanden een heel aantal artikels die te maken hadden met corona.

De eerste 4 weken van de lockdown maakten we elke maandag een nota met dringende aandachtspunten over aan beleidsmakers. Dit zijn interne documenten. Na 10 weken lockdown bundelden we 10 belangrijke aandachtspunten vanuit een focus op mensenrechten en het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Lees de nota van GRIP 10 punten na 10 weken

We zijn ondertussen 6 maanden na de start van de eerste lockdown. Hieronder sommen we nog eens een paar belangrijke aandachtspunten en publicaties op van de afgelopen maanden.  

Naar de toekomst toe

1. Onze regeringen moeten het recht op ondersteuning respecteren.

De ondersteuningsmogelijkheden werden in maart plots stopgezet en de mensen moesten hun plan trekken. Dat kan niet zomaar. Ondersteuning zou moeten worden behandeld als basisbehoefte. Mensen moeten wel naar de winkel kunnen voor eten maar moeten niet de ondersteuning krijgen om uit hun bed te geraken?  

2. Onze regeringen moeten voldoende beschermingsmateriaal en testmogelijkheden voorzien.

Dat lijkt evident maar is een blijvend aandachtspunt ook voor de komende tijd om het recht op ondersteuning te vrijwaren. Als ondersteuners de persoon met een handicap kunnen besmetten is er geen sprake van veilige ondersteuning.

3. De Vlaamse regering moet het persoonsvolgend budget (PVB) van de mensen respecteren.

Minister Beke heeft besloten om de contracten tussen de voorzieningen en de budgethouders te laten ‘doorlopen’ maar de spelregels fundamenteel en zonder toestemming van de budgethouder te wijzigen. De budgethouder moest de voorziening blijven betalen, maar de voorziening moest niet de diensten uit het contract leveren.

GRIP betreurt dit enorm. Dit is de facto een inbeslagname van een deel van het PVB van de persoon door de overheid met als doel het personeel van voorzieningen te blijven verder betalen. Dit is een schending van het PVF-decreet en uitvoeringsbesluiten. We vinden het onbegrijpelijk dat dit niet wordt toegegeven en rechtgezet. 

Ook de Vlaamse Ombudsdienst kreeg hierover een aantal klachten en betreurde de beleidsbeslissing bij het overlopen van haar coronarapport in het Vlaams Parlement. Het verslag van de bespreking van het coronarapport is nog in voorbereiding. Het coronarapport zelf van de Vlaamse Ombudsdienst kan je lezen via volgende link.

Twee burgers publiceerden hierover hun getuigenis en bedenkingen.

"Plots zat mijn dochter zonder ondersteuning..."

Open brief aan minister Beke: “Mijn dochter is haar ondersteuningsrugzak kwijt”

Net als deze mensen eist GRIP dat bij een volgende lockdown het individuele persoonsvolgend budget voor iedereen integraal wordt behouden. We missen ook transparantie en informatie over de verhouding met de mogelijkheid op technische werkloosheid voor sommige personeelsleden van voorzieningen.

4. Onze regeringen moeten mensen beschermen tegen institutionalisering.

Onze regeringen moeten voorkomen dat mensen in een wooninstelling moeten gaan leven. En ze moeten mensen helpen om uit wooninstellingen te geraken en in de maatschappij te gaan leven.

Er is echter nog steeds te weinig bewustzijn dat noodgedwongen institutionalisering een grove mensenrechtenschending is. Onder meer persoonlijke autonomie, mentale gezondheid en fysieke gezondheid staan onder druk.   

Woonzorgcentra bleken gevaarlijke plaatsen. Waarom wordt er geen budget vrijgemaakt binnen de coronamaatregelen om mensen die noodgedwongen in een woonzorgcentrum zitten kansen geven eruit te geraken?

Hierover verscheen een lezersbrief van Herman Hillen in Humo (Plots is er voor alles en nog wat geld maar niet voor mijn persoonsvolgend budget) en een uitgebreid interview met Herman Hillen op sociaal.net.  Herman (62), een handicap maar geen budget: ‘In het woonzorgcentrum word ik geleefd’

Hoe staat het ondertussen met het maatschappelijke relanceplan? GRIP vindt dat er geïnvesteerd moet worden in inclusie en dat dit de mensen zal versterken tegen een volgende golf. Lees ons pleidooi hiervoor op knack.be: Zullen personen met een handicap na corona zelf kunnen kiezen waar ze wonen? 

We publiceerden samen met ENIL (European Network on Independent Living) ook Mijn kot, mijn leven, ook voor personen met een handicap waarin we focussen op het belang van persoonlijke assistentie bij deïnstitutionalisering. 

5. Mensen ondersteunen is mensen kansen geven om ook iets te betekenen in onze samenleving.

Onze regeringen moeten budget voorzien om mensen met een handicap het budget te geven voor de ondersteuning waar ze recht op hebben. Maar hiervoor zit de stereotype beeldvorming in de weg. De kijk op handicap in onze samenleving zit nog fout. Continu wordt gefocust op wat mensen niet kunnen en op hun afhankelijkheid van anderen. Wat in beeld komt is hoeveel energie en tijd de ondersteuning kunnen in beslag nemen. De realiteit van overbelaste mantelzorgers (die natuurlijk ook echt is) dreigt vooral het beeld achter te laten dat personen met een handicap een zware last vormen voor hun omgeving.

Maar wat mensen wél kunnen (eventueel mits ondersteuning) en wat mensen kunnen betekenen in onze samenleving komt zeer weinig aan bod. Dat personen met een handicap met de juiste aanpassingen, hulpmiddelen en persoonlijke assistentie een waardevol leven kunnen leiden, zelf beslissingen kunnen nemen, inspirerend kunnen zijn voor andere mensen, enzovoort is fel onderbelicht.

Als er gesproken wordt over grote bedragen die nodig zijn om de wachtlijsten weg te werken, dan ziet men dit ook al snel als een verlies voor de samenleving. Mogen we een stoute uitspraak doen? Personen met een handicap worden nog te veel gezien als een verliespost. De redenering luidt nog te veel: "Personen met een handicap hebben zorg nodig, de zorg kost veel geld, dat geld ben je dus als overheid kwijt voor andere (belangrijkere) zaken". 

GRIP verzet zich tegen die visie. Personen met een handicap zijn geen objecten van zorg, maar actieve burgers die net als iedereen iets kunnen betekenen voor anderen. Maar zonder ondersteuning lukt dat niet. Als men de inzet van middelen in ondersteuning dan toch vanuit een economische bril wil bekijken dan mag men onderhand wel eens beseffen dat ook personen met een handicap veel waard zijn als mens en belangrijk zijn. 

Gerelateerde artikels

Persoonlijke assistent: over een topjob gesproken Persoonlijke assistent: over een topjob gesproken Met haar budget in de hand kon Gabria (20 jaar) Nena aanwerven. Zij bouwt nu elke dag aan haar eigen leven. 13 okt 2020 / Katrijn Ruts Mensenrechten Ondersteuning Wachtlijsten voor personen met een handicap: een pure schending van de mensenrechten… maar in Vlaanderen is dat geen probleem dat opgelost moet worden Wachtlijsten voor personen met een handicap: een pure schending van de mensenrechten… maar in Vlaanderen is dat geen probleem dat opgelost moet worden We zeggen het bewust laconiek. Er is weer even aandacht voor de wachtlijsten voor zorg en ondersteuning van personen met een handicap. Vorige week kwam dit aan bod in de coronacommissie van het Vlaams ... 23 sep 2020 / Patrick Vandelanotte "Nu kan ik nog van mijn oren maken" "Nu kan ik nog van mijn oren maken" Herman woont noodgedwongen in een woonzorgcentrum omdat zijn persoonsvolgend budget uitblijft. Maar hij laat van zich horen, deze keer op sociaal.net! 03 sep 2020 / Katrijn Ruts Open brief voor Maggie De Block: Dringend een toegewijde verpleegkundige gezocht Open brief voor Maggie De Block: Dringend een toegewijde verpleegkundige gezocht Nadia Hadad is mensenrechtenactiviste en strijdt voor het recht op een onafhankelijk leven. 09 jul 2020 / Katrijn Ruts Inkomen Wonen "Plots is er voor alles en nog wat geld, maar niet voor mijn persoonsvolgend budget" "Plots is er voor alles en nog wat geld, maar niet voor mijn persoonsvolgend budget" Herman Hillen (slechts 62 jaar) woont noodgedwongen al bijna 3 jaar in een woonzorgcentrum. Met een eigen ondersteuningsbudget zou hij nochtans zelfstandig kunnen gaan wonen, getuigt hij in Humo. 18 jun 2020 / Katrijn Ruts Minister Beke in De Zevende Dag Minister Beke in De Zevende Dag De uitzending van 8 maart 2020 riep veel bedenkingen op bij GRIP. We bezorgden ze aan De Zevende Dag, Ombudsman Tim Pauwels en de Diversiteitsdienst van de VRT. 11 mrt 2020 / Katrijn Ruts Ondersteuning Word vrijwilliger in het Netwerk Ondersteuningsbeleid Word vrijwilliger in het Netwerk Ondersteuningsbeleid 05 mrt 2020 / Marie Aeles Valentijn: weinig liefde voor eigen regie Valentijn: weinig liefde voor eigen regie 14 februari 2020: De Morgen meldt dat 735 mensen hun persoonsvolgend budget verliezen. GRIP reageert met een lezersbrief. 17 feb 2020 / Katrijn Ruts Eindelijk eerste stappen richting recht op PAB! Eindelijk eerste stappen richting recht op PAB! Gabria (19) zal na 16 jaar wachten haar PAB krijgen. Minister Vandeurzen kent voor het eerst PAB's toe aan de langst wachtende kinderen. 22 mrt 2019 / Katrijn Ruts VN-Verdrag Bedenkingen GRIP bij witte woede Bedenkingen GRIP bij witte woede 22 februari 2019 - de drie vakbonden van de non-profit betogen in Brussel. Ze willen geen persoonsvolgend budget voor kinderen met een handicap. We leggen uit waarom we dit betreuren op www.dewereldmo ... 22 feb 2019 / Katrijn Ruts Laatste kans voor Jo Vandeurzen? Laatste kans voor Jo Vandeurzen? Er komt véél plaats vrij in internaten: ter waarde van 28 miljoen euro. Genoeg om ervoor te zorgen dat geen kind nog langer dan 2 jaar op de wachtlijst staat. Maar heeft hij de politieke moed? 21 feb 2019 / Katrijn Ruts Paul kreeg vleugels door het PAB Paul kreeg vleugels door het PAB Het Nieuwsblad praatte met Hetty en Paul Pasteels. Paul kon dankzij zijn PAB op zichzelf gaan wonen. Hetty legt de link naar de witte woede van 22 februari. 21 feb 2019 / Katrijn Ruts Ondersteuning Wachttijd voor PAB vier keer langer Wachttijd voor PAB vier keer langer ... dan voor een voorziening. Dat is een van de trieste conclusies uit het Jaarverslag Jeugdhulp. 09 okt 2018 / Katrijn Ruts Alle beloftes ten spijt Alle beloftes ten spijt 10 juli 2018, Vlaams Parlement: de persoonsvolgende financiering voor minderjarigen komt er NIET deze legislatuur. Zelfs een engagement om de lang wachtende kinderen hun PAB te geven blijft uit. 12 jul 2018 / Katrijn Ruts Ondersteuning "Wij kunnen niet staken" "Wij kunnen niet staken" Gabria is 18 jaar en wacht al 15 jaar op een PAB. Zij heeft geen grote lobby-organisaties zoals instellingen of vakbonden achter zich. "Als ik in de keuken op de grond ga zitten, heeft enkel mijn doch ... 17 mei 2018 / Katrijn Ruts Ondersteuning Alarm kinderrechten / PAB ! Alarm kinderrechten / PAB ! Crisisvergadering dinsdag 24 april 18u bij GRIP. Kom af, we hebben je nodig! Oproep aan iedereen die bezorgd is over de ellenlange wachttijden voor persoonlijke assistentie voor inclusie van onze kind ... 16 apr 2018 / Katrijn Ruts Ondersteuning PAB-loterij voor kinderen start weer PAB-loterij voor kinderen start weer Binnenkort kunnen kinderen met een dringende ondersteuningsnood hun kans weer wagen. Wint Janneke van Mieke? En wie vertrekt voor een tweede decennium op de wachtlijst? 12 dec 2017 / Katrijn Ruts Ondersteuning Cijfers jaarverslag jeugdhulp beschamend Cijfers jaarverslag jeugdhulp beschamend Heb je een minderjarig kind met een handicap? Dan is het 6 keer moeilijker om een PAB te krijgen om je kind bij jou te laten opgroeien dan een plaats in internaat of semi-internaat. Dat moet én kàn an ... 22 jul 2017 / Katrijn Ruts Ondersteuning Garandeert vermaatschappelijking van de zorg onze rechten? Garandeert vermaatschappelijking van de zorg onze rechten? Vermaatschappelijking van de zorg, marktwerking, persoonsvolgende financiering: allemaal actuele thema's waar zeer veel om te doen is in de sociale sector en de welzijnssector. Lees de visie van GRIP ... 24 mrt 2017 / Katrijn Ruts Ondersteuning Monique bepaalt zelf Monique bepaalt zelf Het verhaal van Monique Van den Abbeel illustreert dat een PAB geen luxe is maar een opstap naar inclusie. Een interview op sociaal.net 30 jan 2017 / Nancy Lievyns Een realiteitsstage voor Inge Vervotte Een realiteitsstage voor Inge Vervotte Voormalig Vlaams minister van welzijn en huidig grote baas van Emmaüs-groep Inge Vervotte gaf afgelopen weekend een interview in de krant De Morgen. Voor dit interview krijgt ze van GRIP een trofee vo ... 25 jan 2017 / Katrijn Ruts Ondersteuning Juristen kritisch over uitspraak Grondwettelijk Hof PVF-decreet Juristen kritisch over uitspraak Grondwettelijk Hof PVF-decreet In maart 2016 oordeelde het Grondwettelijk Hof dat het decreet persoonsvolgende financiering niet strijdig is met de Grondwet. Twee juristen namen het arrest onder de loep. Resultaat: een artikel in d ... 10 jun 2016 / Katrijn Ruts Ondersteuning Grondwettelijk Hof verwerpt beroep tegen PVF-decreet Grondwettelijk Hof verwerpt beroep tegen PVF-decreet In 2015 stapte vzw Iedereen BeZORGd naar het Grondwettelijk Hof. De oudervereniging vroeg de gedeeltelijke vernietiging van het decreet persoonsvolgende financiering. Het Hof sprak zich hier gisteren ... 18 mrt 2016 / Katrijn Ruts Ondersteuning Eén jaar Bourgeois I: Welzijn Eén jaar Bourgeois I: Welzijn Een dik jaar geleden startte een nieuwe Vlaamse Regering. We bekeken het welzijnsbeleid vanuit een handicap-gelijkekansenbril. 01 dec 2015 / Katrijn Ruts Ondersteuning Korte samenvatting Welzijn na 1 jaar Bourgeois I Korte samenvatting Welzijn na 1 jaar Bourgeois I De Vlaamse Regering werkt onder leiding van Minister Vandeurzen hard aan de uitvoering van het decreet persoonsvolgende financiering dat eind vorige legislatuur gestemd werd. 5 uitvoeringsbesluiten zi ... 01 dec 2015 / Katrijn Ruts Ondersteuning Het Nederlandse PGB Het Nederlandse PGB Jan Troost is een mensenrechtenactivist in Nederland. Hij strijdt al jaren voor het recht op inclusie en zelfbeschikking. Hij vertelt ons hoe het staat met het persoonsgebonden budget in Nederland. 07 sep 2015 / Katrijn Ruts Ondersteuning Persbericht GRIP over procedure Grondwettelijk Hof PVF Persbericht GRIP over procedure Grondwettelijk Hof PVF GRIP steunt procedure bij Grondwettelijk Hof tegen decreet persoonsvolgende financiering. 'Vlaamse overheid moet verantwoordelijkheid opnemen tegenover personen met een handicap' 05 mei 2015 / Katrijn Ruts Ondersteuning PVF-decreet goedgekeurd door meerderheid commissie welzijn PVF-decreet goedgekeurd door meerderheid commissie welzijn Nee, het is geen aprilgrap, maar bittere ernst. Op 1 april keurden de parlementsleden van de regeringspartijen (CD&V, sp.a en N-VA) het decreet persoonsvolgende financiering goed. De parlementsleden v ... 02 apr 2014 / Katrijn Ruts Ondersteuning Nog acties tegen decreet PVF Nog acties tegen decreet PVF GRIP, Nema, Ouders voor Inclusie en Hazo zijn niet de enige die actie voeren tegen het decreet PVF. 14 mrt 2014 / Katrijn Ruts Ondersteuning PVF: 10 bezorgdheden en aanbevelingen PVF: 10 bezorgdheden en aanbevelingen Vanuit de actiegroep RIP PAB PGB protesteren GRIP, HAZO, NEMA en Ouders voor Inclusie tegen het decreet PVF. Ons nieuw beleidsdossier moet de politici duidelijk maken waarom ze het decreet beter niet ... 28 feb 2014 / Katrijn Ruts Ondersteuning Beleefde ontvangst bij partijbureaus voor rouwstoet handicap - Actiegroep RIP PAB PGB vraagt om bezinning Beleefde ontvangst bij partijbureaus voor rouwstoet handicap - Actiegroep RIP PAB PGB vraagt om bezinning Op 24/02/2014 voerden GRIP, Ouders voor Inclusie, HAZO en Nema een symbolische publieke actie over het decreet persoonsvolgende financiering. Lees het persbericht na de actie. 25 feb 2014 / Katrijn Ruts Ondersteuning Actie rouwstoet in de pers Actie rouwstoet in de pers TV, radio, papieren en online pers berichtten over de actie 'RIP ondersteuning & keuzevrijheid' op 24 februari 2014. 25 feb 2014 / Katrijn Ruts Ondersteuning Hoorzittingen PVF in parlement Hoorzittingen PVF in parlement Deze weken buigt  de Commissie welzijn van het Vlaams parlement zich over het decreet persoonsvolgende financiering. Op 25 en 26 februari mochten 10 organisaties uit het middenveld zich uitspreken ove ... 25 feb 2014 / Katrijn Ruts Ondersteuning Rouwstoet bij sp.a, CD&V en N-VA Rouwstoet bij sp.a, CD&V en N-VA Op 25 februari 2014 start in het parlement het debat over het decreet 'persoonsvolgende financiering'. Dat verandert wie recht heeft op ondersteuning en welke ondersteuning men kan krijgen. Volgens GR ... 24 feb 2014 / Katrijn Ruts Ondersteuning Decreet Persoonsvolgende financiering naar parlement Decreet Persoonsvolgende financiering naar parlement Vrijdag 31 januari 2014 keurde de Vlaamse Regering het ontwerpdecreet persoonsvolgende financiering goed. Het decreet is nu klaar om te worden besproken in het Vlaams Parlement. 03 feb 2014 Ondersteuning Kritiek op decreet PVF vanuit Centrum voor gelijkheid van kansen Kritiek op decreet PVF vanuit Centrum voor gelijkheid van kansen De Vlaamse Regering heeft het voorontwerp van decreet over persoonsvolgende financiering een eerste keer "principieel" goedgekeurd. Het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding le ... 30 sep 2013 / Katrijn Ruts Ondersteuning Reactie GRIP op conceptnota PVF Reactie GRIP op conceptnota PVF Op 15 mei 2013 maakte Vlaams Minister van Welzijn Jo Vandeurzen de conceptnota persoonsvolgende financiering bekend. 15 jul 2013 Ondersteuning Minister Vandeurzen over PVF in Commissie Welzijn Minister Vandeurzen over PVF in Commissie Welzijn Op 2 juli debatteerde de Commissie Welzijn van het Vlaams Parlement over de conceptnota persoonsvolgende financiering (PVF). Minister Vandeurzen wil met PVF het hele ondersteuningsbeleid voor personen ... 12 jul 2013 / Katrijn Ruts Ondersteuning Minister Vandeurzen hervormt Minister Vandeurzen hervormt Dit voorjaar werkt Minister van Welzijn Jo Vandeurzen de toekomstige financieringswijze van de ondersteuning van personen met een handicap uit. GRIP zette 10 aandachtspunten voor de toekomstige financ ... 22 feb 2013 / Katrijn Ruts
Verberg submenu