Carehousing - Een grote stap naar inclusief wonen

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking tussen GRIP en Carehousing en werd gepubliceerd op de website van GRIP en de website van Carehousing

Ans en Charlotte zijn twee ondernemende dertigers, die elk een appartement huren in hetzelfde woonblok in hartje Antwerpen

lees hier meer over in “Charlotte en Ans huren privaat in hartje Antwerpen”

INTERVIEW Carehousing

Al jaren timmeren jullie aan Carehousing. Vertel eens, hoe zit dat in elkaar?

Ans: Carehousing is een – voorlopig nog theoretisch – nieuw woonmodel waarbij mensen met en zonder ondersteuningsnood samen op één site wonen. Iedereen heeft een volwaardige eigen woonst. Daarnaast zijn er enkele ruimtes gedeeld waarvan minstens een vergaderruimte.

Charlotte: Bij het basismodel gaat het om groepen van 20 mensen, waarvan 17 ‘Helpers’ en 3 ‘Hulpzoekers’. De Helpers bieden elk 6 uur per week en 1 nacht per maand ondersteuning aan de 3 Hulpzoekers. Die hulp vertrekt vanuit een maatschappelijk engagement, maar daarnaast krijgt wie helpt ongeveer 300 euro per maand, inzetbaar als huurkorting.

Ans: Op die manier koppelen we betaalbaar wonen aan tot 24/7 betaalbare ondersteuning. Een onderliggende doelstelling is daarbij dat de Hulpzoekers meer budget overhouden voor bijkomende specifieke individuele hulp wanneer nodig, bijvoorbeeld uitstappen buitenshuis. De hele bewonersgroep kan bovendien wonen in een aangenaam project, in een stedelijke buurt.

Charlotte: Met dit concept willen we proberen inclusief wonen mogelijk te maken op een manier die haalbaar is in de samenleving waarin we leven. Daarin merken we grote tekorten in de toekenning van de budgetten voor persoonsvolgende ondersteuning (onder andere de beruchte PVF-wachtlijsten) en blijven professionele diensten vaak duur en te beperkt in aantal en/of hun flexibiliteit. Vooral nachtzorg is nog onvoldoende erkend en uitgebouwd.

Ans: Door het aantal uren voor de Helpers behapbaar te houden, is het combineerbaar met een job en sociaal leven, waardoor het draaglijk blijft op lange termijn. In de praktijk is het model trouwens flexibel en wordt het afgestemd op de concrete groep en het concrete woonproject dat zich aanbiedt.

Hoe ben je op het idee gekomen?

Ans: Het concept van Carehousing is gebaseerd op het residentiesysteem Omkaderd Wonen van de KULeuven, waarvan ik gebruikmaakte toen ik nog studeerde . Daarbij verdeelden mijn kotgenoten mijn benodigde ondersteuning onderling, in ruil voor een lagere huurprijs. Dat viel weg toen mijn studies gedaan waren. Mijn broer Daan deed destijds zijn thesis binnen de opleiding ingenieur architectuur. Als onderwerp heeft hij de architecturale krijtlijnen vastgelegd van een Carehousing project. Wat zijn de noden waaraan een site/een pand moet voldoen? Ook onderzochten we hoe we het model van Omkaderd Wonen konden omzetten naar de bredere maatschappij waar weekenden en vakanties niet wegvallen, maar er altijd structurele hulp nodig is. Tegenwoordig zit Daan nog wel in het bestuursorgaan maar wordt het dagelijkse bestuur getrokken door Charlotte en mij.

Vorig jaar was het bijna zover?

Charlotte : In 2025 hadden we een interessant gesprek met een grote ontwikkelaar. We zouden met onze groep in een huurproject stappen. Uiteindelijk is dat misgelopen omdat het contract van de persoon met wie we in overleg waren stopte, en er een slechte interne briefing was naar de opvolger toe. Daardoor konden de fysieke toegankelijkheidsnoden niet meer worden opgenomen in het bouwproject en is de samenwerking beeïndigd. Het voordeel is wel dat we naast het oorspronkelijke model dat werkt via zelf (ver)bouwen en onderverhuren, nu ook een model hebben ontwikkeld waarbij de bewoners rechtstreeks huren bij de eigenaar.

En zijn er sindsdien nog stappen gezet richting realisatie?

Ans: We hebben het nu door een aantal persoonlijke redenen een jaar ‘rustig’ aangedaan. Wel is na de stopzetting van de onderhandelingen voor het vorige project, Charlotte in augustus van dat jaar ingetrokken in een appartement onder mij. Dat helpt ons om een aantal aspecten van het Carehousingmodel al eens uit te testen, maar doet ons ook de grote noodzaak en meerwaarde beseffen van de realisatie van een volwaardig Carehousing-project!

Charlotte: Ook volgen we nauw de plannen van minister Gennez op en de mogelijke impact ervan op Carehousing In haar conceptnota lazen we dat ze de groep personen met een handicap wil opdelen in 3 ‘zorgniveaus’. Wij begrijpen dit zo dat ze voor 2 van de 3 groepen  de toegang tot een persoonsvolgend budget (PVB) wil afsluiten. Het gaat onder andere om mensen met lichtere ondersteuningsnoden, zorgniveau 1, en mensen met grote en complexe ondersteuningsnoden, zorgniveau 3. Dit maakt ons bang. Wat is ‘groot’? Wat is ‘complex’? Gaat het dan onder andere om mensen die nachthulp nodig hebben zoals wij? Worden hun kansen op inclusief wonen (terug) beperkt?

Ans: PVB is de enige manier om de eigen keuze van mensen met een beperking met betrekking tot hun ondersteuning, wijzeg van wonen te garanderen. Het maakt ondersteuning vraaggestuurd. Het systeem dient beter gefinancierd en verder uitgewerkt te worden, niet zomaar geschrapt. Voor ons model is het verder belangrijk dat de huidige bestedingsmogelijkheden van het PVB bewaard blijven. Die zouden ook herzien worden.  Dit zou een grote stap achteruit zijn. .

Toch blijven jullie positief en enthousiast klinken!

Ans: Inclusief wonen en voldoende, geschikte, betaalbare en zelfgekozen ondersteuning zijn mensenrechten. Zelfstandig kunnen wonen mét de benodigde hulp, waarbij je zelf beslist hoe je je dagen invult, waarbij je al je vragen kan en durft stellen – en dat aan mensen die er (vaak in tegenstelling tot familieleden) zelf voor kiezen om jou te helpen en ervoor betaald worden – maakt zo’n verschil! Het gaat om vrijheid, van gaan, staan, zitten, doen en laten wat je wilt. Om noden. Om rechten. Om evidentie. Om inclusie. Carehousing zien we als een van de meest haalbare opties om daar op relatief korte termijn toe te komen.

Waarmee zouden jullie op dit moment het meest geholpen zijn?

Charlotte: een investeerder of concreter, een geschikt pand. Aan partners, samenwerkingen met eensgezinde organisaties kunnen we nooit genoeg hebben. En ten slotte een gunstig wettelijk kader. De conceptnota is niet alles wat gaande is. Sinds onze laatste gesprekken met de overheid, is er op vlak van bevoegde personen, beleid weer heel wat veranderd. Overleg op dit niveau wordt dan ook zeker een prioriteit voor het najaar!

Ans: Dat, samen met een update via onze sociale media naar onze achterban toe, want ook voor hen is het weer een tijdje geleden dat ze van ons gehoord hebben.

Charlotte: En laat dit interview daar prima voor van pas komen! (lacht)